Làm sao để vợ chồng trẻ vượt qua 'bẫy chi tiêu' cận Tết?

Khoản thưởng Tết luôn được xem là trợ lực trong thời điểm cuối năm phát sinh nhiều nhu cầu chi tiêu. Bên cạnh tiền tiết kiệm hàng tháng, tiền thưởng từ một năm làm việc hiệu quả có thể giúp nhẹ gánh tài chính đáng kể. Tuy nhiên, việc một số tiền lớn được cộng vào tài khoản có thể khiến các gia đình, đặc biệt là những cặp vợ chồng trẻ đang bước từng bước đầu tiên vào thế giới của người trưởng thành, mắc phải “bẫy chi tiêu”.

Tiền thưởng có thể giúp thu nhập tháng cuối năm tăng đáng kể, nhưng nếu “lạm phát mức sống” thay vì “vén khéo”, các cặp vợ chồng trẻ có thể đối mặt khủng hoảng tài chính ngay sau Tết hoặc thậm chí kéo dài tới năm sau. 3 câu chuyện của 3 cặp vợ chồng trẻ dưới đây có thể mang đến những gợi ý giúp các gia đình dễ dàng kiểm soát kế hoạch chi tiêu dịp cận Tết, đồng thời phòng trừ rủi ro tài chính phát sinh ngay đầu năm mới.

Lập danh sách hạng mục chi tiêu thiết yếu

Năm đầu tiên đón Tết chung một nhà, Thành Nam (28 tuổi, TP.HCM) và Như Hoa (24 tuổi, TP.HCM) đang hân hoan tân trang căn nhà mới mua sau lễ cưới cách đây 4 tháng. Sắm sửa nội thất với nhiều món đồ công nghệ thiết yếu khiến hai vợ chồng tiêu gần hết khoản tiền mừng tiết kiệm. Vì vậy, việc lên kế hoạch chi tiêu sau khi nhận lương tháng cuối năm và thưởng Tết là nhiệm vụ hàng đầu.

Các cặp vợ chồng trẻ thường bỡ ngỡ với Tết đầu tiên về chung một nhà.

“Khi chưa kết hôn, vợ chồng tôi không phải lo nghĩ gì mỗi dịp Tết về ngoài việc gửi tiền biếu bố mẹ và chuẩn bị lì xì, còn lại thỏa sức tự thưởng từ mua sắm đến tụ tập bạn bè. Năm nay thì khác. Tôi và chồng đều phải gác lại những nhu cầu hưởng thụ để hướng đến các mục tiêu xa hơn như sinh em bé, mua xe, mua đất...”, Như Hoa chia sẻ.

Thành Nam cho biết hai vợ chồng đã dành một tối để cùng ngồi lại, dự trù khoản thu nhập sẽ nhận được trong tháng cuối năm cũng như các hạng mục cần chi. Theo đó, quà cho gia đình nội - ngoại, tiền lì xì, đồ cúng lễ, thực phẩm... là những hạng mục bắt buộc phải chi, còn tiền mua sắm quần áo mới, thuê người dọn nhà... có thể tinh giản.

Việc tinh gọn các hạng mục chi tiêu dịp Tết không chỉ giúp nhẹ ví, mà còn rút ngắn con đường đến với những mục tiêu lớn hơn.

Thành Nam cho biết: “Vợ chồng trẻ mới kết hôn còn ham chơi nên khó tránh việc chi tiêu quá tay, đặc biệt khi có khoản tiền thưởng ‘trên trời rơi xuống’ mà cũng không phải lo lắng nhiều cho gia đình nội - ngoại. Xã hội phát triển khiến mỗi năm chúng ta lại thấy người ta ăn Tết một kiểu, khi thì mua sắm đồ hiệu, lúc lại đi du lịch đó đây. Giờ đã là người trưởng thành rồi, tôi nghĩ mình cứ lên kế hoạch cho một cái Tết vừa đủ, không cần chạy theo ai, miễn vẫn thấy hài lòng là được”.

Chia ngân sách theo từng hạn mức cụ thể

Cũng lên kế hoạch chi tiêu kỹ lưỡng mỗi dịp Tết về, song vợ chồng Nam Anh (29 tuổi, Hà Nội) và Minh Thu (27 tuổi, Hà Nội) thường tiêu lố hơn dự kiến khoảng vài triệu đồng.

Cá biệt ở mùa Tết năm ngoái, vào ngày nghỉ cuối cùng, cặp đôi “ngã ngửa” khi nhận ra đã tiêu nhiều hơn kế hoạch đến cả chục triệu đồng. Ban đầu, hai vợ chồng cho rằng nguyên nhân nằm ở việc vật giá cuối năm leo thang. Tuy nhiên, khi xem xét kỹ lại, thay vì sắm vừa đủ, cả hai lại mua dư thừa tương đối vì sợ năm mới bù ra, thiếu vào sẽ kéo theo vận xui.

Không chỉ lên kế hoạch, việc đặt giới hạn cho từng hạng mục chi tiêu cũng rất quan trọng.

Minh Thu nói: “Rút kinh nghiệm từ năm ngoái, Tết này, vợ chồng tôi quyết tâm lên kế hoạch kỹ hơn nữa. Những khoản biếu gia đình nội - ngoại hay lì xì vẫn giữ nguyên, nhưng tiền đi ăn uống, tụ tập hay mua kẹo bánh, thực phẩm phải cân đối lại. Từ bữa cơm tất niên, giao thừa đến cúng 3 ngày Tết rồi hóa vàng, hai vợ chồng đều làm cầu kỳ trong khi không ăn được mấy. Bánh kẹo mời khách cũng vậy, mua nhiều loại nhập ngoại nhưng toàn mình tới chúc Tết họ hàng là chính, bạn bè lại chủ yếu hẹn nhau ra quán cà phê”.

Vợ chồng Nam Anh và Minh Thu quyết định chia kế hoạch chi tiêu Tết thành từng hạng mục như quà biếu, lì xì, đi lại, ăn uống, tụ tập... và “khoán” cho mỗi nhóm một khoản tiền cố định để kiểm soát tốt hơn. Nếu lỡ tiêu lố ở một hạng mục, cặp đôi sẽ tinh giản ở các hạng mục khác để bù lại. Cách này giúp gia đình dự trù khoản tiền tối đa sẽ chi cho dịp Tết để từ đó có sự chuẩn bị tốt nhất.

“Nhu cầu sẽ luôn luôn phát sinh, quan trọng là mình cần hạn chế chi tiền theo cảm xúc nếu muốn tiết kiệm. Ai cũng muốn Tết ngon, Tết đẹp nhưng nhiều khi Tết đủ đã là ổn rồi. Tôi không muốn hai vợ chồng cứ thỏa sức sắm sửa rồi đến khi nhìn số tiền tiêu lố lại thấy ‘sợ Tết’ như năm vừa rồi”, Nam Anh nói thêm.

Tạo quỹ dự phòng sau Tết

Làm nhân viên kinh doanh bất động sản và ôtô nên thu nhập của cặp vợ chồng Thanh Tuấn - Mỹ Linh (29 tuổi, TP.HCM) chủ yếu đến từ hoa hồng thay vì mức lương cố định như các ngành nghề khác. Đặc thù có thể “làm vài tháng ăn cả năm” giúp cả hai đều hiểu rõ tầm quan trọng của quản lý tài chính và những quỹ dự phòng.

Nhiều cặp vợ chồng trẻ có con nhỏ đã quen với việc chi tiêu có kế hoạch dịp Tết.

Thanh Tuấn chia sẻ: “Thu nhập cuối năm của vợ chồng tôi gộp lại cũng được một khoản kha khá. Chúng tôi bàn nhau một nửa dành để sắm và tiêu Tết, phần còn lại gửi tiết kiệm ngắn hạn. Sau Tết, tiền trả góp mua nhà, chi phí sinh hoạt và học hành của con cái vẫn cần chi trả, nhưng kinh tế vợ chồng lại hơi ‘trầm’ do thị trường. Đây là thời điểm phù hợp để sử dụng quỹ dự phòng, thay vì phải ‘phá’ những khoản tiết kiệm trước đó hoặc đổi kế hoạch chi tiêu một cách bị động”.

Sử dụng tài khoản HDBank để nhận lương hàng tháng, Mỹ Linh gửi tiết kiệm 50 triệu đồng trong thời hạn 3 tháng khi biết đến chương trình “Tiết kiệm tỷ phủ” của nhà băng này. Với mã số dự thưởng nhận được sau khi gửi tiền, vợ chồng Mỹ Linh có cơ hội nhận nhiều phần quà hấp dẫn từ các kỳ quay số may mắn như nội thất (TV, tủ lạnh, bếp từ, robot hút bụi), xe máy SH 125i, thẻ ATM, sổ tiết kiệm và đặc biệt là giải đặc biệt trị giá 3 tỷ đồng.

HDBank triển khai chương trình “Tiết kiệm tỷ phú” dịp Tết Nguyên đán cận kề.

“Vừa gửi tiết kiệm tạo quỹ dự phòng như dự định của gia đình, vừa có cơ hội trúng thưởng, không lý nào vợ chồng tôi lại không tham gia”, Mỹ Linh khẳng định.

Có thể thấy, quản lý tài chính dịp cận Tết vẫn luôn là bài toán đau đầu với nhiều gia đình. Các gia đình trẻ rất dễ vấp vào “bẫy” khi chi tiêu quá tay với mong muốn có một cái Tết sung túc. Nếu số tiền này vượt quá ngân sách, Tết sẽ qua đi nhưng khoản nợ có thể ở lại. Để đề phòng điều này xảy ra, việc cân nhắc kỹ lưỡng để lên bảng kế hoạch chi tiêu chi tiết là đặc biệt cần thiết. Kết hợp gửi tiết kiệm một khoản dự phòng, các cặp vợ chồng trẻ sẽ yên tâm và thoải mái đón năm mới gấp nhiều phần.