Lò đào tạo eSports có tỷ lệ chọi 1/2.000 ở Trung Quốc

Chỉ một tỷ lệ rất nhỏ người chơi có thể tiến xa trong esports. Ảnh minh họa: He Qitong/Sixth Tone.

Tại trung tâm đào tạo esports ở Hàng Châu (Chiết Giang, Trung Quốc), những dãy bàn dài đặt sát nhau dưới ánh đèn trắng. Các học viên ngồi san sát, ngón tay lướt liên tục trên màn hình điện thoại, phía sau là huấn luyện viên đi lại quan sát. Trên tường gắn những khẩu hiệu khuyến khích các game thủ luyện tập như vận động viên Olympic.

Song, mục tiêu của người sáng lập trung tâm Wei Yuan không chỉ là đào tạo game thủ chuyên nghiệp. Phần lớn công việc của anh là giúp các bạn trẻ nhận ra khoảng cách giữa đam mê và thực tế.

“Tôi không cần thuyết phục họ từ bỏ. Quan trọng là để họ tự nhìn thấy mình còn thiếu gì”, Wei nói với Sixth Tone.

Giấc mơ của ‘trẻ hư’

Mỗi tuần, trung tâm của Wei nhận khoảng 400 đơn đăng ký. Chỉ 0,5% trong số đó được mời kiểm tra trực tiếp và khoảng 10% tiếp theo được đào tạo sâu hơn. Tính ra, chỉ khoảng 1 trong 2.000 người có cơ hội bước tiếp.

Wei hiểu rõ con số này. Năm 17 tuổi, anh từng là một trong số những người tin rằng mình có thể phá vỡ tỷ lệ đó.

Bỏ học từ sớm, dành phần lớn thời gian cho game Game for Peace, Wei từng bị gia đình coi là “đứa trẻ hư”. Khi nhận được lời mời thử sức tại một đội esports ở Thượng Hải (Trung Quốc) năm 2017, anh lén rời nhà với 200 NDT (khoảng 29 USD) để theo đuổi cơ hội. Kết quả là thất bại.

Sau đó, Wei từng làm công nhân trong nhà máy. Nhưng anh quay lại với game, cải thiện kỹ năng và lọt top 20 người chơi. Dù vậy, con đường chuyên nghiệp không suôn sẻ như kỳ vọng.

Wei Yuan (trái) đang hướng dẫn một học viên tại trung tâm đào tạo esports ở Hàng Châu. Ảnh: Lü Xiao/Sixth Tone.

Wei bước vào esports đúng giai đoạn bùng nổ. Những năm 2017-2019, dòng tiền đổ vào mạnh mẽ, các câu lạc bộ mở rộng, giải đấu chuyên nghiệp liên tục ra đời.

Năm 2019, anh cùng đội tham dự giải đấu hàng đầu của Game for Peace với tổng giải thưởng lên đến hàng triệu NDT. Đó cũng là lần đầu anh đi máy bay, thi đấu tại sân khấu lớn và chụp ảnh quảng bá chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, đội của Wei bị loại chỉ vì kém 1 điểm. Sau đó, câu lạc bộ giải thể, còn mức phí chuyển nhượng 850.000 NDT (khoảng 124.000 USD) mà anh tự đặt ra khiến không có đội nào muốn ký hợp đồng.

“Tôi quá bốc đồng. Đồng đội cũ của tôi sau đó vô địch, còn tôi thì không”, Wei thừa nhận.

Theo Fan Chenhui, huấn luyện viên tại giải League of Legends hàng đầu Trung Quốc, giai đoạn bùng nổ từng khiến thị trường bị lệch pha. Có thời điểm, game thủ hàng đầu kiếm hàng chục triệu NDT mỗi năm, gấp gần 10 lần hiện tại.

Sự tăng trưởng nóng khiến nhiều đội phụ thuộc vào tài trợ, thiếu nguồn thu bền vững. Khi dòng tiền chững lại, lương giảm, ngân sách thắt chặt, nhiều đội buộc phải xoay sang bán hàng, xây dựng thương hiệu cá nhân hoặc mở trung tâm đào tạo.

Thời kỳ vàng đã qua

Năm 2021, Trung Quốc áp dụng quy định hạn chế thời gian chơi game của người dưới 18 tuổi, chỉ cho phép chơi 1 tiếng mỗi ngày vào cuối tuần và ngày lễ. Đồng thời, độ tuổi tối thiểu để thi đấu chuyên nghiệp được nâng lên 18.

Hệ quả là nguồn tuyển trẻ bị thu hẹp đáng kể. Các chương trình đào tạo vốn bắt đầu từ độ tuổi 14-15 bị gián đoạn, kéo dài thời gian phát triển và tăng chi phí.

“Trước đây, 20 tuổi đã bị xem là gần hết thời. Giờ nhiều tuyển thủ ở độ tuổi này vẫn đang thi đấu đỉnh cao”, Fan cho biết.

Wei cũng nhận thấy sự thay đổi, các đội hiện chỉ tuyển người từ 17 tuổi trở lên, trong khi phụ huynh ngày càng thận trọng hơn với việc cho con theo đuổi esports.

Điển hình như Zulipkar Kasmujan, tuyển thủ trẻ đến từ Tân Cương (Trung Quốc). Ở tuổi 16, anh vừa cùng đội giành chiến thắng tại một giải đấu thì quy định mới có hiệu lực, buộc anh phải dừng thi đấu.

Bên ngoài một khu phức hợp esports tại Hàng Châu vào tháng 3. Ảnh: He Qitong/Sixth Tone.

Trong 2 năm chờ đủ tuổi, Kasmujan làm thêm, nhận các công việc liên quan đến game và sống nhờ trợ cấp từ đội. Khi trở lại thi đấu năm 18 tuổi, anh đối mặt với áp lực lớn về tài chính và sức khỏe.

“Mức lương cao nhất tôi từng nhận chỉ khoảng 6.000 NDT mỗi tháng (khoảng 879 USD)”, anh cho biết. Có thời điểm, anh muốn giải nghệ vì cảm thấy công việc “không có ý nghĩa”.

Hiện tại, Wei đang đào tạo và sàng lọc thế hệ trẻ. Trung tâm của anh đồng thời là cơ sở hỗ trợ phòng chống nghiện game, tiếp nhận nhiều trường hợp gặp vấn đề tâm lý.

“Nhiều bạn tìm đến game để tìm cảm giác được công nhận, rồi dần mất hứng thú với việc học", anh nói.

Dù vậy, trong 5 năm qua, trung tâm của Wei vẫn đào tạo được hơn 100 tuyển thủ chuyên nghiệp. Với anh, esports vẫn là con đường mang lại cơ hội thay đổi cuộc sống.

“Nếu không có esports, có lẽ tôi vẫn đang làm công nhân”, Wei nói.

Còn với Kasmujan, lựa chọn vẫn chưa có lối rẽ. Anh chưa về nhà suốt 5 năm, sống xa gia đình và tiếp tục đặt cược vào sự nghiệp thi đấu.

“Tôi phải thành công. Tôi không có đường lui”, anh nói.