Thế hệ triệu phú 'trúng số' nhờ OpenAI

Bên trong văn phòng OpenAI tại San Francisco (California, Mỹ). Ảnh: Clara Mokri/WSJ.

Theo Wall Street Journal, OpenAI gần đây cho phép mỗi nhân viên bán tối đa 30 triệu USD cổ phần trong vòng huy động vốn. Động thái này giúp nhiều người trở thành nhóm hưởng lợi tài chính sớm nhất từ cơn sốt AI.

Tháng 10 năm ngoái, hơn 600 nhân viên và cựu nhân viên của công ty đã bán cổ phần trong cùng một đợt, thu về tổng cộng 6,6 tỷ USD. Khoảng 75 người trong số đó được cho là đã bán đủ hạn mức 30 triệu USD mỗi người.

Một số nhân viên sau khi nhận khoản tiền lớn đã chọn đưa phần cổ phần còn lại vào các quỹ tư vấn từ thiện. Đây là dạng tài khoản đầu tư cho mục đích thiện nguyện, đồng thời cho phép người đóng góp được khấu trừ thuế trong năm đó.

Đợt bán cổ phần này được xem là dấu hiệu sớm cho làn sóng tài sản mới sắp đổ vào San Francisco và các trung tâm công nghệ khác. OpenAI và Anthropic được dự báo có thể tiến tới những thương vụ IPO lớn trong lịch sử, tạo cơ hội cho hàng nghìn nhân viên bán cổ phần và trở thành triệu phú.

Điểm khác biệt của cơn sốt AI là nhân viên có thể giàu lên rất nhanh, ngay cả khi công ty chưa niêm yết. Trước đây, nhân viên startup thường phải chờ công ty IPO mới có cơ hội bán cổ phiếu. Nhưng trong thời kỳ dot-com, không ít người chưa kịp bán thì thị trường đã lao dốc, khiến khối tài sản trên giấy gần như biến mất.

Tuy nhiên, nhân viên của gã khổng lồ AI phải làm việc đủ 2 năm trước khi được bán cổ phần. Vì vậy, đợt giao dịch vừa qua là lần đầu nhiều người gia nhập sau khi ChatGPT ra mắt có thể “chốt lời”.

Cơn sốt nhân sự AI cũng đẩy mức đãi ngộ trong ngành lên mặt bằng mới. Một số vị trí kỹ thuật tại OpenAI có mức lương hàng năm hơn 500.000 USD, chưa kể cổ phần và các khoản thưởng một lần. Năm ngoái, Meta cũng gây chú ý khi đưa ra các gói đãi ngộ lên tới 300 triệu USD để lôi kéo những nhà nghiên cứu AI hàng đầu.

Năm ngoái, Meta từng đề nghị các gói đãi ngộ lên tới 300 triệu USD cho một số nhà nghiên cứu hàng đầu, nhằm thu hút nhân sự trong lĩnh vực AI. Ảnh minh họa: @kognita-poland/Linkedin.

Dòng tiền mới từ OpenAI bắt đầu tạo tác động tại San Francisco, góp phần đẩy giá thuê nhà tăng và làm dấy lên lo ngại về khoảng cách giàu nghèo.

Trước bối cảnh đó, một số lãnh đạo AI cam kết dành phần lớn tài sản cho từ thiện, đồng thời, vài nhân viên của startup AI này cũng đưa cổ phần còn lại vào các quỹ tài trợ thiện nguyện để vừa đóng góp cho xã hội, vừa được hưởng ưu đãi thuế.

OpenAI hiện là startup công nghệ có giá trị lớn nhất thế giới. Những nhân viên có mặt từ thời công ty phát hành cổ phần lần đầu cách đây 7 năm đã chứng kiến giá trị cổ phần tăng hơn 100 lần. Trong cùng giai đoạn, chỉ số Nasdaq chỉ tăng khoảng 3 lần.

Sự thay đổi này cũng phản ánh xu hướng mới của Thung lũng Silicon. Khi các công ty công nghệ chọn ở lại trạng thái tư nhân lâu hơn, nhân viên ngày càng phụ thuộc vào các đợt chào mua cổ phần nội bộ để biến tài sản trên giấy thành tiền thật.

Trước đây, OpenAI từng giới hạn mức bán cổ phần ở 10 triệu USD mỗi nhân viên. Tuy nhiên, trước nhu cầu lớn từ nhà đầu tư, công ty đã nâng hạn mức lên gấp 3 lần vào mùa thu năm ngoái.

Nếu nhân viên có thể thu về hàng chục triệu USD, giới lãnh đạo OpenAI còn nắm giữ khối tài sản lớn hơn.

Chủ tịch Greg Brockman cho biết trong phiên tòa hôm 9/5 rằng lượng cổ phần ông nắm giữ có giá trị khoảng 30 tỷ USD.

Trong khi đó, CEO Sam Altman nhiều lần nói ông không sở hữu cổ phần tại OpenAI vì nguồn gốc phi lợi nhuận của công ty, dù một số nhà đầu tư dự đoán điều này có thể thay đổi nếu ông thắng trong cuộc chiến pháp lý với Elon Musk liên quan đến quá trình tái cấu trúc OpenAI.