Vì sao bài trắc nghiệm 'cây ATM biết đi', 'thánh kệ' gây sốt MXH

Dù bị xem là vô nghĩa, bài test SBTI vẫn thu hút lượng lớn người dùng nhờ đánh trúng tâm lý thích khám phá bản thân theo cách nhẹ nhàng và giải trí. Ảnh: Sixth Tone.

"Cây ATM biết đi", "Thánh kệ", "Đồ ngốc"... nằm trong số những kết quả mà người dùng có thể nhận được từ SBTI, một bài trắc nghiệm tính cách có nguồn gốc từ Trung Quốc, đang lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội tại Việt Nam những ngày gần đây.

Bài trắc nghiệm do một tài khoản tên “Qrourchuanr” đăng tải lần đầu trên nền tảng video Bilibili ngày 9/4. Chỉ trong một ngày sau đó, video giới thiệu đã thu hút hơn 2 triệu lượt xem, khiến đường link truy cập tạm thời quá tải trước khi được khôi phục vào sáng hôm sau, theo Sixth Tone.

Lấy cảm hứng từ MBTI (Myers-Briggs Type Indicator), bộ trắc nghiệm vốn quen thuộc trong môi trường học tập và công việc, SBTI lại đi theo hướng hoàn toàn khác. Thay vì khuyến khích người dùng “hiểu bản thân”, bài test này chọn cách pha trò.

Ngay trên trang chủ, dòng giới thiệu viết ngắn gọn: “MBTI đã lỗi thời. SBTI đã xuất hiện”. Trong tiếng Trung, tên gọi SBTI còn là một cách chơi chữ, khi hai chữ cái đầu phát âm gần giống từ lóng mang nghĩa “ngốc nghếch”.

Bài trắc nghiệm tính cách là một phần giao tiếp

Vài năm trở lại đây, bài trắc nghiệm tính cách MBTI trở nên phổ biến tại Trung Quốc. Không chỉ xuất hiện trong các cuộc trò chuyện thường ngày, một số công ty còn yêu cầu ứng viên cung cấp kết quả khi tuyển dụng. Những cách gọi như “I” (hướng nội) hay “E” (hướng ngoại) dần trở thành “ngôn ngữ chung” trong giao tiếp.

SBTI tận dụng chính sự quen thuộc đó. Bài test gồm 31 câu hỏi, hoàn thành trong vài phút và không cần đăng ký tài khoản.

Sức hút của các bài trắc nghiệm tính cách đến từ nhu cầu thể hiện bản thân và cảm xúc, nhờ cấu trúc quen thuộc từ MBTI, SBTI trở nên dễ tiếp cận hơn với người dùng.

Điểm đặc biệt nằm ở nội dung câu hỏi. Có câu hỏi về việc bạn sẽ làm gì nếu ngồi trong nhà vệ sinh hơn 30 phút vì táo bón. Câu khác đặt ra lựa chọn: “Đa số con người có tử tế không”? kèm một đáp án mang tính châm biếm: “Thực ra, trên đời có nhiều trái tim xấu xa hơn cả bệnh trĩ”.

Thậm chí có câu thẳng thắn ghi: “Câu hỏi này không có chủ đề, hãy chọn đại”.

Các nhóm tính cách cũng được xây dựng theo hướng hài hước. Nhóm “chết” được mô tả là hiếm gặp: kiểu người có thể bỏ qua hàng chục tin nhắn nhóm chưa đọc, nhưng đến sát hạn vẫn phản hồi ngắn gọn “đã nhận”.

Trong khi đó, nhóm “phân” lại được gọi là “hiếm nhất vũ trụ”, những người luôn than phiền về cuộc sống, nhưng sáng hôm sau vẫn dậy đúng giờ, chen chúc đi làm như thường lệ.

Ngoài kết quả chính, SBTI còn chấm điểm người dùng theo 15 khía cạnh như lòng tự trọng, cách đưa ra quyết định hay mức độ gắn bó trong các mối quan hệ.

Giải trí nhưng gây tranh cãi

Tác giả Qrourchuanr cho biết bài test này không dựa trên bất kỳ nền tảng tâm lý học hay khoa học nào. Theo chia sẻ ở phần cuối, mục đích ban đầu chỉ là tạo ra một trò vui để thuyết phục một người bạn bỏ thói quen uống rượu.

“Tôi chưa cân bằng tốt giữa yếu tố giải trí và tính chuyên môn, nên một số phần mô tả có thể chưa chính xác. Tôi xin lỗi nếu điều đó khiến ai đó không thoải mái”, người này viết.

Trong một bài bình luận đăng hôm thứ sáu, Beijing News nhận định sức hút của các bài test tính cách đến từ nhu cầu thể hiện bản thân và cảm xúc. Nhờ cấu trúc quen thuộc từ MBTI, SBTI trở nên dễ tiếp cận hơn với người dùng.

Với 31 câu hỏi phi logic và kết quả mang tính châm biếm, SBTI đang trở thành một hiện tượng mạng xã hội. Ảnh: Sixthtone.

“SBTI nhẹ nhàng, mang tính giải trí và chạm đến khiếu hài hước của giới trẻ. Nó cũng tạo không gian để họ sử dụng kiểu trào phúng, qua đó giải tỏa áp lực trong cuộc sống”, bài viết nhận xét.

Dù vậy, bài test cũng vấp phải nhiều ý kiến trái chiều. Một số người dùng trên Weibo cho biết họ nhận được kết quả khác nhau dù trả lời giống nhau trong nhiều lần làm lại.

Bên cạnh đó, một số câu hỏi bị cho là thiếu phù hợp. Ví dụ tình huống: “Bạn đang đi trên phố thì một bé gái dễ thương chạy đến đưa bạn một cây kẹo mút. Bạn sẽ nghĩ gì”?

Theo ghi nhận của Sixth Tone, video gốc của tác giả hiện không còn hiển thị trên Bilibili và không có lời giải thích đi kèm. Các hashtag liên quan cũng không còn xuất hiện trên Weibo hay nền tảng Xiaohongshu.