|
|
Amy Aniceto, thợ cắm hoa tại Anh mong muốn những kiến thức về nguy cơ ngộ độc từ hoa được phổ cập nhiều hơn. Ảnh: Sarah Lee/The Guardian. |
Hoa tươi từ lâu đã trở thành món quà không thể thiếu trong những dịp quan trọng, nhưng ít ai biết, đằng sau vẻ đẹp ngọt ngào ấy ẩn chứa nguy cơ gây hại sức khỏe từ hàng tá các loại thuốc bảo vệ thực vật. Qua đó, âm thầm đầu độc con người, đặc biệt là thợ cắm hoa và nhân sự trong nghề, theo The Guardian.
Nguy cơ phơi nhiễm từ hoa
Một buổi sáng tháng 12/2024, trên đường tới chợ hoa bán sỉ ở Minneapolis (Mỹ), Madeline King bất ngờ choáng váng, suýt ngã ngay giữa các quầy hàng. Những bó hồng trước mắt cô trở nên mờ nhòe. Madeline cố gắng chọn nhanh số hoa cần mua, rồi rời đi với dự định nghỉ việc.
Vài tuần sau, cô đóng cửa tiệm hoa gắn bó suốt 8 năm. Bắt đầu khởi nghiệp từ năm 22 tuổi, Madeline gây dựng cửa hàng từ một kho nhỏ của gia đình, mở rộng thành nhóm 10 người, chuyên thiết kế hoa cho đám cưới và sự kiện, đồng thời thu hút lượng người theo dõi ổn định trên mạng xã hội.
Ở tuổi 30, Madeline đã chịu đựng nhiều năm mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn và suy giảm trí nhớ. Sau nhiều lần thăm khám, các xét nghiệm cho thấy men gan của cô tăng cao, dấu hiệu có thể liên quan đến ngộ độc. Bác sĩ của cô nghi ngờ nguyên nhân đến từ thuốc trừ sâu tồn đọng trong hoa.
“Thật khủng khiếp khi nhận ra công việc mình yêu thích lại khiến sức khỏe suy sụp như vậy. Vì sao không ai từng cảnh báo chúng tôi?”, cô nói.
Khi tìm hiểu thêm, Madeline đọc được nghiên cứu từ Bỉ cho thấy người bán hoa vẫn có thể nhiễm hóa chất dù đeo hai lớp găng tay. Điều đó khiến cô bàng hoàng vì suốt gần 5 năm đầu làm nghề, cô xử lý hoa hoàn toàn bằng tay không.
 |
| Madeline King đã chịu đựng hàng loạt các triệu chứng nhiễm độc từ thuốc trừ sâu mà không hay biết. Ảnh: Caroline Yang/The Guardian. |
Không chỉ Madeline, những rủi ro âm thầm từ hoa tươi còn để lại hậu quả nghiêm trọng hơn.
Năm 2022, Emmy Marivain (11 tuổi), qua đời vì ung thư. Mẹ của cô bé, Laure Marivain, là một người bán hoa tại Pháp. Sau đó, Quỹ bồi thường nạn nhân tiếp xúc thuốc trừ sâu Pháp xác nhận căn bệnh của Emmy có liên quan đến việc Laure tiếp xúc với thuốc trừ sâu trong thai kỳ.
“Nếu ai đó cảnh báo tôi sớm hơn, con gái tôi có thể vẫn còn sống”, cô nói.
Khoảng trống nhận thức
Không giống thực phẩm, hoa cắt cành hiện không bị giới hạn lượng thuốc trừ sâu được sử dụng tại các nước châu Âu, Anh hay Mỹ. Do đó, các tổ chức môi trường cho rằng chính những người trồng và bán hoa mới là nhóm chịu rủi ro lớn nhất.
Theo Mạng lưới Hành động vì Thuốc trừ sâu Anh (PAN), hoa thường được phun nhiều loại hóa chất nhằm giữ vẻ ngoài hoàn hảo quanh năm. Những chất này có thể xâm nhập cơ thể qua da hoặc đường hô hấp, đặc biệt với người tiếp xúc hàng giờ mỗi ngày.
Dù ngành công nghiệp trồng hoa bền vững đang phát triển, Anh vẫn nhập khẩu khoảng 85% lượng hoa tiêu thụ, chủ yếu từ Ecuador, Colombia, Kenya và Ethiopia - những nơi việc sử dụng thuốc trừ sâu ít được kiểm soát. Chuỗi cung ứng thiếu minh bạch khiến người bán hoa gần như không biết mình đang xử lý những hóa chất gì.
 |
| Thuốc trừ sâu được sử dụng thường xuyên để giúp hoa nở rộ quanh năm. Ảnh: Imago/Alamy. |
Theo Jean-Noël Jouzel, Giám đốc nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Pháp, ngành trồng hoa đã sử dụng thuốc trừ sâu trong nhiều thập kỷ, nhưng tác động cụ thể đến sức khỏe con người rất khó xác định do thiếu dữ liệu.
Một nghiên cứu năm 2018 cũng phát hiện 107 loại thuốc trừ sâu trong 90 bó hoa được kiểm tra. Đáng chú ý, 70 loại trong số này xuất hiện trong nước tiểu của người bán hoa dù họ đã đeo găng tay khi làm việc.
Trong đó, thuốc trừ sâu clofentezine, có mức phơi nhiễm cao gấp 4 lần ngưỡng cho phép. Chất này bị Cục Bảo vệ Môi sinh Mỹ xếp vào nhóm có khả năng gây ung thư và đã bị các nước châu Âu từ chối gia hạn sử dụng từ năm 2023 do nguy cơ gây rối loạn nội tiết, ung thư và dị tật bẩm sinh.
Michael Eddleston, giáo sư độc chất học tại Đại học Edinburgh (Scotland), cho rằng vấn đề lớn nhất của nghề làm hoa là không ai nghi ngờ và kiểm tra chất lượng sản phẩm. Bên cạnh đó, các triệu chứng như phát ban, kích ứng da và các vấn đề hô hấp khá phổ biến ở thợ cắm hoa, nên rất khó chứng minh bệnh của họ có ảnh hưởng từ thuốc trừ sâu.
Trên thực tế, nhiều người bán hoa chỉ biết đến rủi ro sức khỏe qua các bài báo hoặc lời truyền miệng và thiếu kiến thức đề phòng nhiễm độc.
Amy Aniceto (41 tuổi), người sáng lập Sweet Frank Flowers, một studio thiết kế hoa có trụ sở tại London (Anh), cho biết cô mong muốn có thêm thông tin về những rủi ro trong công việc của mình.
“Khi tôi cầm những bông hoa bằng găng tay, mức độ phơi nhiễm của tôi là bao nhiêu? Thật khó để tìm thấy nghiên cứu nào về vấn đề đó”, cô nói.
Kally Spencer Townson (35 tuổi), một thợ cắm hoa tại Anh cũng cho biết cô chỉ thực sự chú ý đến rủi ro từ thuốc trừ sâu sau khi đọc tin tức về Emmy.
Ở Pháp, sau làn sóng phẫn nộ liên quan đến cái chết của Emmy, chính phủ đã khởi động nghiên cứu quy mô quốc gia về mức độ phơi nhiễm thuốc trừ sâu trong ngành bán hoa. Một số tổ chức bảo vệ người tiêu dùng kêu gọi bắt buộc dán nhãn nhằm công khai thông tin hóa chất trên hoa nhập khẩu.
Khi giá hoa ngày càng đắt, còn lời lãi thì ít dần, việc nhiều cửa hàng né tránh nhắc đến thuốc trừ sâu cũng là điều dễ hiểu. Theo Madeline, mỗi thợ cắm hoa cần tự bảo vệ sức khỏe của mình, cô khuyên mọi người đeo găng tay, sử dụng máy lọc không khí, mở cửa sổ và mua hoa rõ nguồn gốc trong nước.
“Tôi không muốn làm ai chùn bước với nghề cắm hoa, nhưng có những rủi ro thật sự tồn tại phía sau vẻ đẹp đó”, Madeline nói.
'Giải oan' cho Gen Z
Tác giả của cuốn sách "Gen Z, Explained: The Art of Living in a Digital Age" (tạm dịch: Giải mã Gen Z: Nghệ thuật sống trong kỷ nguyên số) tin rằng đây là thế hệ lạc quan, có suy nghĩ nghiêm túc dù là người đang đi học, đi làm hay đã có gia đình. Nhóm tác giả cũng bác bỏ tuyên bố rằng thế hệ Z đang trưởng thành quá chậm hoặc thiếu kỹ năng tư duy phản biện. Họ nhận thấy thế hệ này đang phải chịu quá nhiều phán xét tiêu cực.
