World Cup luôn là dịp để các "ông lớn" thời trang thể thao như Nike, Adidas hay Puma tung ra những bộ sưu tập mới, từ áo đấu, giày thi đấu đến các sản phẩm dành cho người hâm mộ. Cứ sau mỗi kỳ World Cup, doanh số của ngành hàng thời trang bóng đá lại tăng mạnh nhờ nhu cầu cổ vũ, sưu tầm và tiêu dùng gắn với sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh.
Xu hướng này cũng đang hiện hữu tại Việt Nam. Theo báo cáo của nền tảng dữ liệu thương mại điện tử Metric.vn, doanh số ngành hàng áo bóng đá đạt 233,3 tỷ đồng trong giai đoạn 1/1-6/7, tăng 67% so với giai đoạn liền kề. Khoảng 2 triệu sản phẩm được bán ra từ gần 4.800 gian hàng trên các sàn thương mại điện tử. Dữ liệu cho thấy sức mua bắt đầu tăng từ tháng 3 và duy trì đà tăng khi World Cup 2026 đến gần.
Theo ghi nhận của Tri Thức - Znews, nhiều thương hiệu nội địa Việt đều lựa chọn World Cup làm chủ đề phát triển bộ sưu tập trong mùa hè năm nay, như Delta Sport, Icon Denim... Mỗi doanh nghiệp theo đuổi một hướng tiếp cận khác nhau, từ khai thác màu sắc các đội tuyển, tinh thần bóng đá đường phố đến những thiết kế phục vụ hoạt động cổ vũ.
Trong làn sóng đó, Coolmate trở thành trường hợp đáng chú ý khi là một trong những thương hiệu Việt sở hữu quyền sản xuất và kinh doanh bộ sưu tập mang hình ảnh chính thức của FIFA World Cup 2026. Thỏa thuận được cấp phép trực tiếp bởi FIFA, cho phép doanh nghiệp sử dụng các tài sản sở hữu trí tuệ của giải đấu trên các sản phẩm thương mại.
 |
| World Cup 2026 trở thành chất xúc tác cho cuộc đua mới của các local brand Việt. Ảnh: Delta Sport. |
Cơ hội cho thương hiệu Việt
Việc một doanh nghiệp nội địa đầu tư vào bản quyền World Cup cho thấy cách các thương hiệu Việt đang nhìn nhận khác về một sự kiện thể thao toàn cầu.
Thay vì chỉ tận dụng sức nóng của giải đấu để phát triển các sản phẩm "ăn theo", một số doanh nghiệp lựa chọn tham gia vào hệ sinh thái bản quyền chính thức, nơi mọi thiết kế, quy trình sản xuất và hoạt động thương mại đều phải đáp ứng những tiêu chuẩn nghiêm ngặt từ chủ sở hữu.
Đây cũng là cách FIFA bảo vệ giá trị thương mại của World Cup. Tổ chức này đăng ký và bảo hộ trên phạm vi toàn cầu đối với tên giải đấu, logo, mascot, hình ảnh cúp vô địch, slogan, typography và các cụm từ như "FIFA World Cup" hay "World Cup 2026". Chỉ những đối tác được cấp phép mới được quyền khai thác các tài sản này cho mục đích thương mại.
Theo FIFA, việc kiểm soát chặt chẽ quyền sở hữu trí tuệ nhằm bảo vệ quyền lợi của các nhà tài trợ và đối tác đã đầu tư vào giải đấu. Nếu mọi doanh nghiệp đều có thể tự do sử dụng hình ảnh hay danh xưng World Cup, giá trị của các gói tài trợ sẽ suy giảm, ảnh hưởng đến nguồn kinh phí duy trì các giải đấu và chương trình phát triển bóng đá trên toàn cầu.
 |
| Bộ sưu tập từ thương hiệu Việt có bản quyền logo từ FIFA. Ảnh: Coolmate. |
Chia sẻ với Tri Thức - Znews, bà Hoàng Hải Vân, Giám đốc Marketing Coolmate, cho biết việc sở hữu bản quyền World Cup không đơn thuần là một hợp đồng thương mại mà còn đánh dấu bước tiến của thương hiệu Việt trên thị trường bản quyền quốc tế.
Trước World Cup 2026, doanh nghiệp từng hợp tác với nhiều chủ sở hữu tài sản trí tuệ như Marvel, Disney hay Harvard. Tuy nhiên, theo bà Hải Vân, FIFA World Cup là một trong những tài sản sở hữu trí tuệ có giá trị và được quản lý chặt chẽ nhất thế giới.
"Việc tham gia hệ sinh thái bản quyền chính thức thể hiện cam kết của chúng tôi trong việc tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ", bà Hải Vân chia sẻ.
Để được cấp phép, doanh nghiệp phải trải qua quá trình đánh giá về năng lực thiết kế, sản xuất, quản trị chất lượng, chuỗi cung ứng và tiềm năng thương mại của dự án. Những yêu cầu này khiến việc sở hữu bản quyền World Cup trở thành khoản đầu tư không nhỏ khi doanh nghiệp vừa phải chi trả phí cấp phép, vừa tuân thủ các quy chuẩn nghiêm ngặt của FIFA.
Không phải thương hiệu nào cũng lựa chọn đầu tư vào bản quyền FIFA. Nhiều local brand tận dụng sức nóng của World Cup theo hướng khai thác tinh thần bóng đá thông qua màu sắc, họa tiết và ngôn ngữ thiết kế, nhưng không sử dụng các tài sản sở hữu trí tuệ được FIFA bảo hộ.
Chẳng hạn, Icon Denim giới thiệu bộ sưu tập với phong cách sport-casual, tập trung vào các mẫu áo thun lấy cảm hứng từ sân cỏ nhưng vẫn phù hợp để mặc hàng ngày. Các sản phẩm có mức giá phổ biến vài trăm nghìn đồng, hướng đến nhóm khách hàng trẻ yêu thích thời trang và bóng đá.
Bản quyền trở thành lợi thế cạnh tranh
Việc nhiều thương hiệu thời trang nội địa đồng loạt lựa chọn World Cup 2026 làm chủ đề phát triển bộ sưu tập cho thấy giải đấu đang dần trở thành một "mùa kinh doanh" đáng chú ý của ngành thời trang Việt.
Nếu trước đây, các chiến dịch gắn với bóng đá chủ yếu mang tính thời vụ và tận dụng sức nóng của sự kiện, nhiều doanh nghiệp hiện đầu tư bài bản hơn vào thiết kế, bản quyền và chiến lược phát triển sản phẩm nhằm kéo dài giá trị thương mại sau khi giải đấu khép lại.
Đà tăng trưởng của thị trường cũng tạo thêm động lực cho sự chuyển dịch này. Theo báo cáo của Metric.vn, doanh số áo bóng đá trên các sàn thương mại điện tử tăng 67% so với giai đoạn liền kề, phản ánh sức nóng mà World Cup 2026 tạo ra đối với ngành hàng thời trang thể thao.
 |
| Một trong số những sản phẩm lấy cảm hứng từ áo đấu của Argentina bán chạy năm nay trên thị trường. Ảnh: Icon Denim. |
Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến các sản phẩm chính thống khi chất lượng và giá bán đáp ứng kỳ vọng. Đây được xem là cơ hội để các thương hiệu trong nước cạnh tranh bằng lợi thế am hiểu thị trường, đồng thời đầu tư nhiều hơn vào các tài sản sở hữu trí tuệ được cấp phép chính thức.
Trong bối cảnh đó, bản quyền dần trở thành yếu tố tạo khác biệt thay vì chỉ là giá trị cộng thêm. Việc sở hữu giấy phép chính thức không chỉ giúp doanh nghiệp khai thác hợp pháp các tài sản của World Cup mà còn góp phần củng cố uy tín thương hiệu, đáp ứng xu hướng tiêu dùng ngày càng đề cao tính minh bạch và nguồn gốc sản phẩm.
Bên cạnh bản quyền, cách phát triển sản phẩm của các local brand cũng thay đổi. Thay vì tạo ra những mẫu áo chỉ phục vụ hoạt động cổ vũ trong thời gian diễn ra giải đấu, nhiều bộ sưu tập được thiết kế trên nền tảng các dòng trang phục mặc hàng ngày, giúp kéo dài vòng đời sản phẩm và mở rộng khả năng sử dụng sau mùa bóng.
Sự chuyển dịch này cho thấy World Cup không còn được nhìn nhận đơn thuần là cơ hội truyền thông ngắn hạn. Với nhiều doanh nghiệp, đây đã trở thành một chiến dịch kinh doanh dài hạn, đòi hỏi sự đầu tư đồng bộ từ nghiên cứu thị trường, phát triển sản phẩm đến thương mại điện tử và trải nghiệm khách hàng.
Giá trị của các bộ sưu tập vì thế không chỉ nằm ở doanh số trong thời gian diễn ra giải đấu mà còn ở khả năng xây dựng uy tín thương hiệu thông qua những sản phẩm được phát triển bài bản và có bản quyền.
Giới tinh hoa xuất bản định hình văn hóa Mỹ
Cuốn Empire of the Elite hé lộ cách Condé Nast, dưới thời Si Newhouse Jr, biến các tạp chí Vogue, Vanity Fair hay New Yorker thành biểu tượng văn hóa cao cấp Mỹ bằng việc pha trộn xa xỉ với yếu tố văn hóa đại chúng. Chiến lược đưa ngôi sao pop, truyền hình và giật gân vào thế giới thượng lưu giúp định hình thẩm mỹ yuppie, trước khi quyền lực xuất bản suy giảm vì khủng hoảng, mạng xã hội và thay đổi hệ giá trị.
