Kiếm 25.000 USD sau một tháng nhờ giao dịch 'không mất tiền'

Gen Z tập đầu tư bằng tiền ảo, nhưng chỉ khi mất tiền thật mới hiểu thế nào là rủi ro. Ảnh minh họa: Pexels.

Robert Reatz (20 tuổi) vẫn nhớ lần giao dịch “để đời” của mình là vào năm 2021, khi còn học trung học. Anh thắng cuộc thi đầu tư với mức lợi nhuận mô phỏng tới 2.000% chỉ trong một tháng. Khi đó, anh đã dồn toàn bộ 100.000 USD tiền mô phỏng vào cổ phiếu và hợp đồng quyền chọn của GameStop, mã cổ phiếu từng gây bão trên Phố Wall.

“Trò này khiến tôi quen với việc mạo hiểm cực độ. Cảm giác như đang đánh bạc hơn là đầu tư thật”, Reatz kể lại với Wall Street Journal.

Cơ hội luyện đầu tư

Không riêng Reatz, ngày càng nhiều người trẻ quản lý các “danh mục đầu tư mô phỏng” trước khi thực sự bước vào thị trường. Theo nền tảng giao dịch Webull, tỷ lệ người dùng thuộc Gen Z tham gia giao dịch mô phỏng tăng gấp đôi trong giai đoạn 2022–2025, đạt khoảng 11%.

Hình thức này, gọi là "paper trading", ra đời từ khi người ta còn ghi chép bằng tay để tập đầu tư mà không mất tiền thật. Giờ đây, với ứng dụng và biểu đồ trực tuyến, nhiều người trẻ lại biến “sân tập” này thành nơi thử vận may với các canh bạc rủi ro cao.

Matthew Corcione đã kiếm được 25.000 USD sau một tháng. Ảnh: Craig Corcione.

Trên Webull, gần 2/3 giao dịch mô phỏng là quyền chọn, loại hình đầu tư rủi ro cao và đòi hỏi kiến thức chuyên sâu. Dù nền tảng có tài liệu hướng dẫn về rủi ro, yếu tố “trò chơi hóa” (gamification) vẫn khiến việc đầu tư như một ứng dụng giải trí.

Theo Greenlight, công ty chuyên cung cấp ứng dụng đầu tư cho trẻ em và thanh thiếu niên, các gia đình từng trải nghiệm mô phỏng đầu tư có khả năng cao gấp 4 lần chuyển sang mua cổ phiếu thật. Một số nhà đầu tư chuyên nghiệp cũng dùng paper trading như công cụ thử nghiệm chiến lược mới trước khi rót vốn thật.

Với Shamaurie Wilkerson (20 tuổi, bang Mississippi, Mỹ), kiểu đầu tư thử nghiệm này được dùng để “hạ nhiệt” mỗi khi thua lỗ với giao dịch hợp đồng tương lai. Anh nói mình học được kỹ năng đọc biểu đồ và “xây dựng mối quan hệ với thị trường” từ những tuần thử nghiệm như vậy. Nhờ những bài học ấy, Wilkerson kiếm đủ tiền mua xe và hỗ trợ tiền thuê nhà cho gia đình.

Webull cho biết người từng sử dụng mô phỏng thường giao dịch bằng tiền thật nhiều hơn nhóm chưa từng thử. Tuy nhiên, các nền tảng không tiết lộ hiệu suất của hai nhóm này có khác nhau hay không.

‘Tiền ảo’ tạo cảm giác quá dễ thắng

Trên thực tế, paper trading hầu hết là miễn phí, nhưng nếu người dùng muốn dữ liệu trực tiếp theo thời gian thực, họ có thể trả khoảng 8 USD/tháng trên nền tảng như TradingView.

Rachell Velasquez (23 tuổi, Phoenix, Mỹ), sẵn sàng trả khoản phí này sau khi từng mất 2.500 USD thật khi giao dịch hợp đồng tương lai, khiến cô và chồng phải chật vật xoay tiền thuê nhà.

“Luyện bằng tiền ảo thì dễ, nhưng khi là tiền thật, cảm xúc chi phối nhiều hơn”, cô nói. Velasquez đã nghỉ việc để đầu tư toàn thời gian nhưng thừa nhận mình “giao dịch kém hơn” khi dùng tiền thật.

Mô phỏng đầu tư được xem như công cụ giáo dục tài chính phổ biến trong các trường phổ thông, song không phải ai cũng đồng tình.

Zachariah Goldenberg, giáo viên dạy tài chính cá nhân tại New Hampshire (Mỹ), cho rằng việc này khiến học sinh hiểu sai về đầu tư.

“Các em chẳng biết tại sao phải mua cổ phiếu này hay bán cổ phiếu kia, chỉ đơn giản là bấm nút ngẫu nhiên. Khi lời lớn, các em tưởng rằng đầu tư chứng khoán chỉ là trò may rủi có thể thắng dễ”, ông nói. Ông ưu tiên hướng dẫn học sinh cách mở tài khoản thật và mua các quỹ chỉ số chi phí thấp, thay vì dạy “chơi thử” cổ phiếu.

Shamaurie Wilkerson đã dùng số tiền kiếm được từ đầu tư để mua xe hơi. Ảnh: Shamaurie Wilkerson.

Dù vậy, với một số người trẻ, paper trading vẫn là bước đệm. Matthew Corcione (15 tuổi, New York, Mỹ) bắt đầu mô phỏng giao dịch sau khi xem video hướng dẫn trên YouTube. Cậu sử dụng 100.000 USD tiền ảo để day-trade chỉ số S&P 500 và Nasdaq, đặt lệnh cắt lỗ khi giá giảm 1-2%. Sau một tháng, danh mục của cậu lãi 25.000 USD.

“Tôi có thể mất sạch số tiền đó mà vẫn ổn. Điều đó giúp tôi hiểu rõ hơn về phản ứng của bản thân khi thị trường biến động”, Corcione nói.

Còn với Robert Reatz, danh mục hiện tại của anh đã khác xa. Khoảng 10.000 USD thật của anh giờ nằm trong cổ phiếu Alphabet và quỹ ETF năng lượng hạt nhân.

“Khi trải qua thử thách mô phỏng, tôi nhận ra thị trường có thể ‘thiêu cháy’ mình nhanh thế nào. Tôi không muốn lặp lại sai lầm đó nữa”, Reatz nói.