|
|
Ube là một loại khoai mỡ màu tím có nguồn gốc từ Philippines, theo truyền thống được sử dụng làm các món tráng miệng của người Philippines. Ảnh: Kalel Demetrio. |
Từ cà phê, bánh ngọt đến thực đơn rượu trong quán bar, sắc tím của khoai lang ube đang phủ sóng nhanh chóng trên toàn cầu, theo CNA.
Ube là khoai mỡ tím có nguồn gốc từ Philippines, nổi bật với màu tím đậm và vị ngọt nhẹ, béo ngậy, thường được dùng trong các món tráng miệng và đồ uống. Được ví như "matcha mới", cơn sốt ube bùng lên mạnh mẽ, vượt ra khỏi biên giới Philippines để trở thành nguyên liệu thời thượng tại nhiều thành phố lớn trên thế giới.
Tại Anh, bánh phô mai ube kiểu Basque xuất hiện trong các tiệm bánh cao cấp. Ở Paris, latte ube được đưa vào menu các quán cà phê thời trang. Tại New York, một tiệm bánh bán donut ube ghi nhận danh sách chờ lên tới 10.000 người. Sắc tím nổi bật, dễ nhận diện trên mạng xã hội, giúp ube nhanh chóng chiếm lĩnh không gian ẩm thực toàn cầu.
  |
Ube latte trở thành món đồ uống "hot trend" tại nhiều quốc gia. Ảnh: @ubecasa. |
Không chỉ dừng lại ở châu Âu và Mỹ, cơn sốt ube còn đang lan rộng khắp châu Á và Đông Nam Á. Tại Singapore, ube xuất hiện dày đặc trong các quán cà phê, quầy bar và thực đơn đồ uống pha chế, trở thành một trong những hương vị được tìm kiếm nhiều nhất trong 2 năm gần đây.
Ở Thái Lan, Malaysia và Indonesia, ube latte, bánh ngọt và kem ube bắt đầu xuất hiện trong các chuỗi cà phê và tiệm bánh theo xu hướng. Tại Việt Nam, dù chưa bùng nổ đại trà, khoai lang tím đã có mặt trên menu của một số quán cà phê và tiệm bánh ở các thành phố lớn, thường dưới dạng đồ uống theo mùa hoặc món “special”.
Câu chuyện của ông Dylan Yap tại Singapore phản ánh rõ nhịp tăng tốc này. Năm 2024, khi ông mang rượu kem ube vào thị trường, nhiều quán bar còn dè dặt vì “không biết ube là gì”.
Chưa đầy 2 năm sau, sản phẩm này đã có mặt tại khoảng 150 quán bar, nhà hàng và câu lạc bộ đêm. Doanh số từ mức vài trăm chai mỗi quý đã tăng lên vài trăm chai mỗi tháng, còn tại một hội chợ thương mại, 400 chai được bán sạch chỉ trong ba ngày, vượt xa mọi dự đoán ban đầu.
 |
Khoai ube thường bị nhầm lẫn với khoai môn, song đây là 2 loại khoai khác biệt. Ảnh: @adobodownunder. |
Sự bùng nổ của ube không phải ngẫu nhiên. Theo các công ty nghiên cứu xu hướng, đây là một trong những nguyên liệu hội tụ đủ yếu tố của một “hiện tượng ẩm thực” thời mạng xã hội: màu sắc bắt mắt, hương vị dễ tiếp cận, câu chuyện văn hóa rõ ràng và khả năng ứng dụng linh hoạt từ đồ uống đến tráng miệng.
Worth Global Style Network (WGSN) xếp ube vào nhóm xu hướng thực phẩm nổi bật năm 2023, còn năm 2024, ube được gọi là “Hương vị của năm” và khẳng định đây là ứng viên hiếm hoi có thể lặp lại quỹ đạo toàn cầu của matcha.
So sánh với matcha, điểm chung lớn nhất giữa hai nguyên liệu nằm ở khả năng nhận diện thị giác mạnh. Nếu matcha đại diện cho sắc xanh, ube sở hữu màu tím đậm hiếm thấy, dễ “lên hình” và tạo dấu ấn trên mạng xã hội.
Bên cạnh màu sắc, ube còn được đánh giá cao ở tính linh hoạt. Matcha từng vượt khỏi vai trò đồ uống để xuất hiện trong bánh ngọt, kem, sôcôla và hàng loạt sản phẩm đóng gói. Ube cũng đang đi theo quỹ đạo tương tự, từ latte, bánh nướng, kem đến cocktail và rượu mùi. Với giới pha chế, ube tạo ra một “tông vị” mềm, béo và dễ phối, đồng thời cho phép tạo ra những món có màu sắc khác biệt mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào phẩm màu.
Một yếu tố giúp ube có cơ hội cạnh tranh trực tiếp với matcha là hương vị dễ tiếp cận hơn. Matcha có vị đắng đặc trưng và đòi hỏi khẩu vị quen dần, trong khi ube ngọt nhẹ, béo và “thân thiện” với số đông, đặc biệt là nhóm khách thích đồ uống tráng miệng và các món mang tính trải nghiệm. Khi xu hướng được dẫn dắt bởi nhóm khách trẻ, yếu tố “dễ thử, dễ thích, dễ chia sẻ” thường quyết định tốc độ bùng nổ.
Ube cũng mang theo câu chuyện văn hóa riêng. Nếu matcha gắn với trà đạo Nhật Bản, thì ube đại diện cho một phần bản sắc ẩm thực Philippines, xuất phát từ những món tráng miệng truyền thống và ký ức gia đình. Khi ube bước ra thế giới, nó không chỉ là một hương vị mới mà còn là sự “được nhìn thấy” của các nguyên liệu bản địa Đông Nam Á trong dòng chảy ẩm thực toàn cầu.
Dẫu vậy, “soán ngôi matcha” là một hành trình dài. Matcha đã mất nhiều năm để trở thành nguyên liệu chủ đạo với hệ sinh thái thương hiệu, tiêu chuẩn chất lượng và nhóm khách hàng trung thành. Ube hiện mới ở giai đoạn tăng tốc, nơi sức lan truyền mạnh nhưng độ bền của xu hướng vẫn cần thời gian kiểm chứng.
Học kỹ năng sống từ những cuốn cẩm nang sinh tồn
Sách “Cẩm nang sinh tồn”, “100 kỹ năng sinh tồn”, “Sống sót” là câu chuyện của những phượt thủ, nhà thám hiểm về cách thoát hiểm và sinh tồn.
