|
| Lương, thưởng là phúc lợi được người lao động quan tâm hàng đầu trong bối cảnh biến động. Ảnh minh hoạ: Phương Lâm. |
Cầm trên tay xấp phiếu mua hàng (voucher) có tổng giá trị 2,5 triệu đồng thay cho thưởng Tết, Xuân Nhi (29 tuổi, phường Đức Nhuận, TP.HCM) không giấu nổi sự thất vọng.
Chuyên viên thiết kế mảng thời trang vốn kỳ vọng vào khoản phúc lợi tài chính dưới dạng tiền mặt để biếu cha mẹ dịp cuối năm. Thế nhưng, ban lãnh đạo lại quyết định quy đổi toàn bộ thưởng Tết thành voucher mua sắm các sản phẩm do chính công ty sản xuất.
“Tôi là người thiết kế ra các sản phẩm này, giờ lại được thưởng bằng chính mặt hàng mình tạo ra. Thà rằng công ty chuyển thành tiền mặt, dù ít hơn một chút nhưng thiết thực. Không phải ai cũng có nhu cầu mua sắm quần áo vào lúc này”, Nhi chia sẻ.
Cô cho rằng một công ty không thấu hiểu nhu cầu thiết thực của nhân viên trong thời điểm quan trọng nhất năm khó là nơi gắn bó lâu dài. Suốt 2 năm cống hiến, lộ trình tăng lương của Nhi vẫn dậm chân tại chỗ, không đúng như lời hứa hẹn ban đầu của lãnh đạo. Do đó, sau khi nhận lương, thưởng vào đầu tháng 1, cô đã viết email nghỉ việc.
Xuân Nhi không phải trường hợp cá biệt. Một số nhân sự cũng đưa ra quyết định chuyển đổi công việc khi nhận về thưởng Tết thấp hơn nhiều so với kỳ vọng. Trong bối cảnh phúc lợi tài chính là ưu tiên hàng đầu, trở thành yếu tố đảm bảo sự an toàn cho người lao động, lựa chọn này là điều có thể lý giải.
|
| Nhiều nhân sự cân nhắc chuyển đổi công việc khi lương, thưởng kém cạnh tranh. Ảnh minh hoạ: Phương Lâm. |
Nghỉ việc vì thưởng thấp
Theo báo cáo Lương & Thị trường Lao động 2026 do Navigos Group công bố, thu nhập là yếu tố có sức ảnh hưởng lớn nhất đến quyết định rời bỏ công việc hiện tại của người lao động. 30,66% người tham gia khảo sát khẳng định nguồn thu tài chính chưa đáp ứng kỳ vọng là nguyên nhân “nhảy việc”.
Kết quả tương tự cũng được ghi nhận ở báo cáo Thị trường Việc làm Việt Nam trong bối cảnh mới do Việc Làm 24h và Cốc Cốc Research thực hiện. Cụ thể, 44,1% cho biết sẽ “xem xét” cơ hội lao động mới khi phúc lợi tài chính không còn cạnh tranh.
Mỹ Lệ (30 tuổi, phường Xuân Hòa, TP.HCM) nằm trong số đó. Cô đưa ra quyết định rời khỏi công ty hiện tại vì không có thưởng Tết trong năm nay. Trước đây, khi còn độc thân, cô không quan tâm nhiều đến khoản phúc lợi tài chính này.
Tuy nhiên, sau khi kết hôn và sinh con, áp lực tài chính trên vai Lệ trở nên nặng nề hơn. Số tiền phải chi tiêu cho gia đình nhỏ trong mùa lễ hội đặc biệt cao, bao gồm chi phí di chuyển về quê Nha Trang cho cả nhà, khoản biếu cha mẹ 2 bên và trang trí nhà cửa dịp Tết Nguyên đán.
“Gia đình tôi khó phụ thuộc vào mỗi khoản thưởng cuối năm của chồng. Năm nay, chúng tôi chắc chắn phải ‘thắt lưng buộc bụng’”, Mỹ Lệ nói.
|
| Mỹ Lệ ưu tiên phúc lợi tài chính, quyết định nghỉ việc vì không nhận được thưởng Tết năm nay. |
Vì thế, dù yêu thích công việc hành chính và môi trường làm việc thân thiện hiện tại, cô vẫn đưa ra quyết định xin nghỉ sau kỳ nghỉ lễ. Theo Mỹ Lệ, sau 30 tuổi, sự an toàn của công việc, phần lớn đến từ mức độ ổn định tài chính, cần được đặt lên hàng đầu.
Phúc lợi tài chính dịp cuối năm cũng giúp quá trình trả nợ mua nhà, sắm xe của cặp vợ chồng trở nên nhẹ gánh hơn. Thu nhập hàng tháng không đủ cho những khoản chi lớn này.
Tương tự, Trường Phạm (27 tuổi, phường Phú Định, TP.HCM) không khỏi chùng xuống khi nhận thông báo thưởng Tết vỏn vẹn 500.000 đồng, đặc biệt khi nghĩ đến chi phí di chuyển về quê Quảng Ngãi dịp này. Ngay cả khi cộng thêm lương tháng 13, chuyên viên chỉnh sửa video cho biết tổng tiền thưởng vẫn không đủ để mua vé máy bay một chiều từ TP.HCM về quê trong mùa cao điểm.
“Tôi đã kỳ vọng con số khả quan hơn để phụ giúp gia đình sắm sửa Tết. Mức thưởng này khiến tôi thực sự hụt hẫng, không tương xứng với khối lượng công việc lớn đã gánh vác”, Trường chia sẻ.
Năm qua, công ty cắt giảm nhân sự nhưng không tuyển dụng bổ sung, Trường phải kiêm nhiệm thêm phần việc của các đồng nghiệp đã nghỉ. Dù áp lực kéo dài, anh vẫn cố gắng bám trụ, xem khoản thưởng cuối năm như “mỏ neo” giữ mình lại với doanh nghiệp.
“Thưởng Tết với tôi không chỉ là tiền, mà còn là cách công ty ghi nhận đóng góp. Khi sự ghi nhận đó thấp hơn nhiều so với công sức bỏ ra, động lực gắn bó cũng không còn”, anh bộc bạch.
Tìm việc sau Tết
Dù hiểu rằng thị trường việc làm đầu năm 2026 còn nhiều biến động, Trường Phạm vẫn quyết định “nhảy việc” sau kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ. Anh không muốn tiếp tục gánh thêm công việc trong tâm thế thất vọng về đãi ngộ.
|
| Trường Phạm nhận dự án freelance trong thời gian chờ công việc mới. |
Để chuẩn bị cho bước chuyển này, anh không nghỉ việc một cách bị động. Trường nhanh chóng liên hệ các mối quan hệ cũ để tìm dự án freelance, vừa duy trì thu nhập trong giai đoạn chuyển tiếp, vừa bổ sung thêm kinh nghiệm và sản phẩm cho hồ sơ năng lực trước khi tìm bến đỗ mới.
Ở công việc tiếp theo, anh hy vọng nhận được phúc lợi tài chính tương xứng với nỗ lực bỏ ra. Đây là nguồn động lực lớn nhất đối với người lao động như anh trong bối cảnh giá cả leo thang, thị trường còn nhiều biến động.
Khác với Trường Phạm, Mỹ Lệ dự định tìm kiếm công việc mới trước khi chính thức nộp đơn xin nghỉ cho lãnh đạo. Vì vẫn cần đảm bảo sự an toàn tài chính cho gia đình nhỏ, Lệ không muốn vội rời đi rồi rơi vào tình trạng thất nghiệp ngay sau Tết Nguyên đán.
Sau kỳ nghỉ lễ, cô sẽ lập tức bắt tay vào quá trình “rải CV”, kỳ vọng sớm tìm được bến đỗ mới. Rút kinh nghiệm từ công việc cũ, Mỹ Lệ sẽ hỏi rõ về phúc lợi tài chính trong các vòng phỏng vấn tuyển dụng, sẵn sàng đề xuất mức thu nhập và thưởng Tết mong muốn.
“Tôi quan niệm ‘mất lòng trước được lòng sau’, phải làm rõ các khoản thưởng cuối năm trước khi chính thức đặt bút ký hợp đồng lao động, tránh rơi vào tình trạng thất vọng như hiện nay”, Lệ giải thích.
Dù ái ngại thị trường tuyển dụng sau Tết Âm lịch chưa kịp “rã đông”, cô vẫn sẽ nỗ lực tìm kiếm cơ hội mới, đảm bảo thời gian công tác đủ để xét thưởng cuối năm ở doanh nghiệp sau.
Nhân sự thời Gen Z
Theo tác giả, TS Hồng Duyên trong cuốn "Quản trị nhân sự thời Gen Z - câu chuyện cũ kể theo cách mới", Gen Z quan tâm nhất đến sự cân bằng giữa công việc, cuộc sống và hạnh phúc cá nhân. Họ cũng muốn biết những gì được mong đợi trong công việc; muốn được đầu tư sâu vào công việc, biết được thời gian và nỗ lực của họ có ý nghĩa. Thế hệ này cũng quan tâm đến sự nghiệp trong kinh doanh, chăm sóc sức khỏe và công nghệ. Những thay đổi này sẽ tạo ra thách thức mới trong bài toán quản trị của các doanh nghiệp.