Nghịch lý Gen Z đi làm vẫn xin tiền

Nhiều Gen Z chưa thể rời khỏi sự hỗ trợ của gia đình. Ảnh minh họa: Cottonbro Studio/Pexels.

Tỷ lệ Gen Z nhận hỗ trợ tài chính từ gia đình đang giảm khi ngày càng nhiều người bước vào độ tuổi 20. Tuy nhiên, chi phí thuê nhà, trả nợ và đời sống đắt đỏ khiến không ít người dù đã tốt nghiệp, có việc làm vẫn phải sống cùng cha mẹ hoặc nhận tiền để duy trì các nhu cầu cơ bản, theo Reuters.

Có lương vẫn túng thiếu

Nghiên cứu của Bank of America chỉ ra 34% người trẻ cho biết vẫn nhận hỗ trợ từ cha mẹ hoặc người thân, giảm so với mức 46% vào năm 2024. Mức độ phụ thuộc có xu hướng giảm theo tuổi và khả năng tiết kiệm dần được cải thiện.

Dù vậy, 42% Gen Z vẫn sống trong cảnh “lương tháng nào hết tháng đó”. Ngay cả trong nhóm kiếm từ 100.000 USD mỗi năm, tương đương mức thu nhập sáu con số, 29% cũng rơi vào tình trạng tương tự.

Tiền thuê nhà, chi phí đi lại và các khoản sinh hoạt thiết yếu đang chiếm phần lớn ngân sách của người trẻ. Bên cạnh đó, họ còn phải cân đối giữa việc trả nợ, tiết kiệm để ra ở riêng hoặc mua nhà và xây dựng quỹ khẩn cấp.

Trong ba mục tiêu này, quỹ dự phòng thường bị xem nhẹ. Nhiều người quan tâm đến cổ phiếu, tiền số hoặc các cơ hội đầu tư mới nhưng lại không có đủ tiền mặt để xử lý những tình huống bất ngờ như mất việc, đau ốm hay phải chuyển nhà.

Dù căng thẳng tài chính, 92% Gen Z thừa nhận vẫn chi tiền cho những “niềm vui nhỏ” như cà phê, ăn uống hoặc mua sắm.

Những khoản chi này mang lại cảm giác dễ chịu tức thời trong bối cảnh các mục tiêu lớn như mua nhà, trả hết nợ hay đạt được sự ổn định tài chính ngày càng xa vời. Tuy nhiên, khi lặp lại thường xuyên, các khoản tiền nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng tích lũy.

Gen Z đồng thời cởi mở hơn các thế hệ trước khi nói về tiền bạc. Khoảng 60% thường xuyên trao đổi vấn đề tài chính với bạn bè, 75% chủ động tìm cách tiết kiệm khi đi chơi.

Không ít người trẻ vẫn sống trong cảnh lương tháng nào hết tháng đó. Ảnh minh họa: Cottonbro Studio/Pexels.

Bên cạnh đó, xu hướng “loud budgeting”, hay công khai kế hoạch chi tiêu, cũng trở nên phổ biến. Thay vì viện lý do để từ chối một bữa ăn, buổi hòa nhạc hoặc chuyến đi, nhiều người trẻ thẳng thắn nói rằng hoạt động đó không phù hợp với ngân sách.

Áp lực tài chính cũng tác động đến chuyện tình cảm. Hơn một nửa số người độc thân trong khảo sát không chi tiền cho việc hẹn hò. Tuy nhiên, khi lựa chọn bạn đời, họ đặc biệt coi trọng sự độc lập tài chính, thói quen quản lý tiền và tiềm năng thu nhập của đối phương.

Cha mẹ áp lực

Theo Fortune, sự phụ thuộc của Gen Z đang tạo thêm sức ép cho thế hệ phụ huynh.

Theo khảo sát năm 2026 của tập đoàn tài chính Wells Fargo, 64% cha mẹ có con thuộc Gen Z, từ 18 đến 28 tuổi, cho biết con trưởng thành vẫn cần họ hỗ trợ tiền bạc, nhà ở hoặc các nhu cầu khác. Trong số này, 56% thừa nhận việc chu cấp đang ảnh hưởng đến tình hình tài chính của chính họ.

Phần lớn số tiền không được dùng cho những chuyến du lịch xa xỉ hoặc hoạt động mua sắm đắt đỏ. Emily Irwin, Giám đốc hoạch định tài sản tư nhân tại Wells Fargo, cho biết cha mẹ chủ yếu giúp con thanh toán tiền thuê nhà, sinh hoạt phí, trả nợ và các khoản thiết yếu.

Gen Z đang phải đối mặt với một thị trường việc làm đầu vào khó khăn, tiền lương tăng chậm và chi phí sống cao. Nhiều người vừa lo ngại về sự ổn định của công việc, vừa muốn dành tiền cho nhà ở, gia đình và tương lai.

Theo báo cáo năm 2025 của nền tảng việc làm Kickresume, khoảng 58% sinh viên mới tốt nghiệp vẫn đang tìm công việc đầu tiên. Trong khi đó, tỷ lệ gặp khó khăn tương tự ở các thế hệ trước, gồm Millennials và Gen X, chỉ khoảng 25%.

Điểm tín dụng trung bình của Gen Z cũng giảm còn 676 điểm, thấp hơn 39 điểm so với mức trung bình 715 điểm trên toàn nước Mỹ. Thế hệ này đồng thời chịu tác động của lạm phát, lãi suất cao, tín dụng số dễ tiếp cận và áp lực tiêu dùng từ mạng xã hội.

Nhiều phụ huynh phải tiếp tục chu cấp cho con đã trưởng thành. Ảnh minh họa: Red Note.

Theo Irwin, điều này không đồng nghĩa Gen Z đang sống vượt quá khả năng. Phần lớn chỉ đang cố gắng duy trì cuộc sống trong bối cảnh giá cả leo thang và công việc thiếu ổn định.

Một số phụ huynh lựa chọn chuyển tiền và tài sản cho con sớm hơn, thay vì chờ đến khi qua đời mới để lại thừa kế.

Họ muốn số tiền được sử dụng vào thời điểm con cần nhất, chẳng hạn khi mua nhà, lập gia đình, khởi nghiệp, trả nợ hoặc chuyển hướng nghề nghiệp. Nhiều người từng nhận thừa kế ở tuổi 50, 60, thậm chí 70 và nhận thấy khoản tiền khi đó không còn tạo ra nhiều thay đổi như lúc mới trưởng thành.

Tuy nhiên, việc hỗ trợ kéo dài cũng có thể ảnh hưởng đến kế hoạch nghỉ hưu của cha mẹ, đặc biệt khi họ đồng thời phải chăm sóc người thân lớn tuổi.

Theo Irwin, nguyên nhân gây căng thẳng trong nhiều gia đình không chỉ nằm ở số tiền mà còn đến từ việc thiếu trao đổi. Cha mẹ và con cái thường không thống nhất khoản hỗ trợ là quà tặng hay tiền vay, có cần hoàn trả hay không và việc chu cấp sẽ kéo dài đến thời điểm nào.

Các gia đình được khuyến nghị thảo luận rõ về số tiền, mục đích, thời hạn và trách nhiệm của mỗi bên. Việc đặt ra giới hạn giúp người trẻ có thời gian ổn định tài chính mà không khiến cha mẹ phải gánh khoản hỗ trợ vô thời hạn.