Dù mong muốn sở hữu căn nhà đầu tiên sớm, Như Ý (32 tuổi, phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM) quyết định hoãn kế hoạch mua chung cư trả góp vì lo sợ tương lai bất ổn. Năm nay, trưởng phòng kinh doanh này đạt chỉ tiêu công việc, thậm chí vượt mức kỳ vọng của ban lãnh đạo, nhận về khoản thưởng Tết lớn.
Ban đầu, cô định dùng tiền tiết kiệm trước đó, cộng với khoản phúc lợi tài chính cuối năm, trả trước một phần căn chung cư một phòng ngủ. Tuy nhiên, dự định này có thể kéo theo áp lực trả góp hàng tháng trong khi Như Ý không dám chắc chắn về khả năng kiếm tiền năm sau.
“Thu nhập từ vị trí của tôi phụ thuộc nhiều vào hoạt động bán hàng, hưởng lợi từ hoa hồng dự án. Trong khi đó, tôi khó đoán trước sức mua của khách hàng trong bối cảnh nền kinh tế biến động”, trưởng phòng kinh doanh giải thích.
Giống với Như Ý, một số nhân sự trẻ cũng xây dựng mối quan hệ “3 không” với tiền bạc trong dịp cuối năm nay. Họ đưa ra quyết định không mua sắm, không đầu tư và không cho vay suốt mùa Tết Nguyên đán.
Tiết kiệm để phòng bị cho tương lai trở thành ưu tiên của nhiều người. Đây được xem là khoản tiền “dắt lưng” trong bối cảnh nền kinh tế, thị trường lao động biến động, đem đến cảm giác an toàn tài chính cho nhân sự.
 |
| Cắt giảm chi tiêu, đảm bảo an toàn tài chính là ưu tiên của nhiều nhân sự trẻ trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động. Ảnh minh hoạ: Phương Lâm. |
Không tiệc tùng, giảm mua sắm
Không chỉ hoãn mua nhà, Như Ý còn cắt giảm một số khoản chi không cần thiết trong dịp Tết Âm lịch 2026. Những mùa Tết trước, chi phí tiệc tùng chiếm tỷ trọng lớn trong ngân sách chi tiêu của trưởng phòng này.
Vì phụ trách hoạt động kinh doanh của công ty, cô thường xuyên phải gặp gỡ, kết nối với khách hàng, đôi khi bỏ tiền túi cho công việc này. Song, sau nhiều năm làm việc trong lĩnh vực, Như Ý đã thành công xây dựng và duy trì nhiều mối quan hệ cần thiết.
 |
| Như Ý hoãn kế hoạch mua nhà, đồng thời giảm khoản chi cho tiệc tùng trong năm nay. |
Cô tự đánh giá không cần phải chi tiền nhậu nhẹt để giữ kết nối. Thay vì chi trả hàng triệu đồng cho một bữa ăn, buổi tiệc, trưởng phòng này quyết định lên lịch hẹn cà phê hoặc dùng bữa trưa để gặp gỡ khách hàng dịp cuối năm.
“Mỗi bữa ăn tốn 1-3 triệu đồng, cộng lại thành số tiền lớn. Dù chưa mua nhà ngay, tôi vẫn muốn tiết kiệm để sớm sở hữu tài sản đứng tên mình, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế biến động, giá chung cư tăng nhanh”, Như Ý nói.
Tương tự, Thanh Hương (26 tuổi, phường An Khánh, TP.HCM) cũng cắt giảm hoạt động mua sắm trong dịp cuối năm Âm lịch. Đây vốn là khoản chi tiêu tốn kém nhất của nữ nhân viên văn phòng này khi Tết đến xuân về.
Với tâm lý chi tiêu “trả thù” cho những ngày tháng làm việc vất vả trong năm, Hương thường dành số tiền lớn cho áo dài, mỹ phẩm, sản phẩm chăm sóc da mặt, dịch vụ nhuộm tóc, làm móng và nối mi.
Tổng số tiền cho các hoạt động này có thể lên đến hơn 10-15 triệu đồng. Dù không phải mua vé máy bay, tàu xe về quê ăn Tết như đồng nghiệp, cô vẫn tốn số tiền tương tự, dần nhận ra sự lãng phí không cần thiết này.
Hơn nữa, Thanh Hương còn có ý định chuyển đổi công việc trong năm sau, không muốn “vung tay quá trán” dịp này rồi lo lắng về sau. Theo dõi thị trường tuyển dụng trong một thời gian, cô nhận thấy khả năng rơi vào tình trạng thất nghiệp lớn khi nộp đơn xin nghỉ.
“Tôi cần chuẩn bị sinh hoạt phí cho ít nhất 3 tháng để tránh cảnh vay mượn trong năm sau. Dù có thưởng Tết 1,5 tháng lương, tôi không định tất tay dịp này”, Hương tâm sự.
Không đầu tư, hạn chế cho vay
Bên cạnh việc cắt giảm chi tiêu, Thanh Hương còn quyết định không đầu tư trong năm nay. Trong khi phụ huynh khuyên nên mua vàng, giữ tiền thông qua tài sản này, cô vẫn ái ngại mở ví.
“Giá vàng, giá bạc đang ‘nhảy múa’, tạo ra mức độ rủi ro cao. Hơn nữa, vàng phù hợp để đầu tư lâu dài, không thích hợp với hoạt động ‘lướt sóng’, trong khi tôi cần tiền mặt để tiêu trong năm sau”, Hương nói.
Nếu mua vàng bây giờ, cô cần bán đi để trang trải sinh hoạt phí nếu thất nghiệp trong tương lai. Lúc đó, kể cả giá vàng giảm, Thanh Hương cũng phải “cắn răng” bán, dẫn đến tình trạng lỗ. Sau khi đắn đo, nữ nhân viên văn phòng quyết định giữ tiền mặt trong tài khoản, chấp nhận tiền mất giá, ưu tiên sự an toàn về mặt tài chính trong giai đoạn này.
 |
| Một bộ phận nhân sự trẻ chọn giữ tiền mặt để trang trải sinh hoạt phí, không đầu tư, hạn chế cho vay dịp này. Ảnh minh hoạ: Phương Lâm. |
Trong khi đó, Quang Huy (30 tuổi, phường Ba Đình, Hà Nội) lại tuân thủ châm ngôn không mượn tiền - không cho vay dịp cuối năm nay. Thông thường, nhân sự IT này không ngại cho người thân, bạn bè vay tiền chi tiêu, mua sắm dịp Tết.
Song năm nay, anh cương quyết nói “không” dù bạn bè cam kết trả lãi cao. Sau nhiều năm theo dõi thị trường, từ đó nhận thấy sự khó lường của tương lai, Quang Huy muốn đảm bảo đủ điều kiện tài chính để tự do đưa ra quyết định về sự nghiệp và cuộc sống cá nhân trong năm sau.
“Cho vay thì dễ, nhận lại mới khó. Tôi không muốn dòng tiền của người khác ảnh hưởng đến kế hoạch của mình”, Huy giải thích.
Sang năm Âm lịch, nhân sự IT muốn kết hôn, cần chuẩn bị nhiều cho dịp trọng đại này. Khi còn trẻ và độc thân, anh thoải mái cho vay, thậm chí sẵn sàng giãn nợ cho bạn bè. Song, khi muốn ổn định gia đình trong điều kiện nền kinh tế biến động, Quang Huy đành chấp nhận làm mất lòng người thân.
Hơn nữa, anh cũng từng đánh mất nhiều mối quan hệ vì hoạt động cho vay này, không muốn phạm phải sai lầm cũ. Về phần mình, Huy cũng hạn chế mượn tiền trong dịp năm hết Tết đến, xác định “có bao nhiêu, tiêu bấy nhiêu”. Tập trung lo cho tương lai là dự định của anh và bạn gái lâu năm.
3 ác mộng tài chính thường trực của người trẻ
Nhiều người trẻ hiện phải đối mặt với 3 vấn đề tài chính chính: thiếu hụt tiền bạc do chi tiêu vượt kế hoạch trước các cám dỗ mua sắm trực tuyến; lâm vào nợ nần vì sử dụng thẻ tín dụng và các hình thức vay tiêu dùng dễ dãi; và làm việc quần quật nhưng không đạt được mục tiêu tài chính đề ra. Để giải quyết những vấn đề này, cuốn sách Làm chủ tiền bạc từ khi còn đi học của TS Vũ Minh Tú cung cấp các phương pháp quản lý tài chính cá nhân hiệu quả, giúp người trẻ kiểm soát chi tiêu, tránh nợ nần và đạt được mục tiêu tài chính.
