Một trong những tác phẩm nổi bật nhất của danh họa Amedeo Modigliani vừa được bổ sung vào phiên đấu giá được mong chờ của Sotheby's London (Anh) trong tháng này. Phiên giới thiệu các bức chân dung thuộc bộ sưu tập gia đình tỷ phú Anh Joe Lewis, cựu chủ sở hữu CLB Tottenham Hotspur.
Sotheby's thông báo tác phẩm Nu assis au collier (Thiếu nữ khỏa thân ngồi đeo vòng cổ, 1917) sẽ trở lại sàn đấu giá lần đầu tiên sau hơn 30 năm. Nhà đấu giá ước tính tác phẩm có thể đạt khoảng 45 triệu bảng (60,6 triệu USD).
 |
| Nu assis au collier (1917-1918) là một trong những tác phẩm khỏa thân nổi tiếng và có giá trị nhất của Amadeo Modigliani. Ảnh: Sotheby's. |
Oliver Barker, Chủ tịch Sotheby's châu Âu, chia sẻ ông đã biết đến bức tranh này từ rất lâu, luôn ngưỡng mộ và mong muốn được đưa tác phẩm ra đấu giá.
Theo Barker, thời điểm bức tranh xuất hiện trên thị trường cũng trùng với giai đoạn sức hút của Modigliani đang ở mức cao. Ông dẫn chứng bộ phim tiểu sử về danh họa do nam diễn viên Johnny Depp thực hiện năm 2024 cùng cuốn thuật ngữ chuyên ngành mới được học giả Marc Restellini công bố.
Thời gian gần đây, Sotheby's liên tục ghi nhận kết quả khả quan đối với các tác phẩm của Modigliani. Tháng 10 năm ngoái, Sotheby's lập kỷ lục mới tại Paris (Pháp) khi bán bức Elvire en buste (Chân dung bán thân Elvire) (1918-1919) với giá 27 triệu euro (31,4 triệu USD).
Kỷ lục đấu giá của Modigliani hiện thuộc về bức Nu Couché (Thiếu nữ khỏa thân nằm), được bán với giá 170 triệu USD tại Christie's năm 2015.
Nu assis au collier sở hữu nhiều đặc điểm tương đồng. Đây là một trong những bức khỏa thân toàn thân được săn đón nhất của Modigliani, đồng thời là một trong bảy tác phẩm cùng loại từng xuất hiện tại triển lãm cá nhân của ông vào tháng 12/1917.
Đó cũng là triển lãm duy nhất được tổ chức trong cuộc đời ngắn ngủi và nhiều bệnh tật của danh họa người Italy. Sự kiện khi ấy gây tranh cãi lớn đến mức cảnh sát phải đóng cửa ngay trong đêm khai mạc với lý do nội dung không phù hợp thuần phong mỹ tục.
Bức tranh khắc họa một phụ nữ khỏa thân nhắm mắt. Một tay cô nắm sợi vòng cổ san hô, tay còn lại đặt trên đùi. Theo ghi chú của Sotheby's, từng xuất hiện tin đồn rằng Modigliani có quan hệ tình cảm với hầu hết người mẫu được nhà buôn tranh Léopold Zborowski giới thiệu cho ông.
Barker cho rằng bố cục của tác phẩm có nhiều điểm gợi nhớ đến bức Le Rêve (Giấc mơ) của Pablo Picasso được sáng tác sau này.
 |
| Bust of Elvira là tác phẩm giúp Sotheby's lập kỷ lục đấu giá mới dành cho Modigliani tại Paris năm 2025. Ảnh: Sotheby's. |
"Chúng ta đang chứng kiến một khoảnh khắc rất riêng tư. Tuy nhiên, những bức tranh này cũng mang sắc thái tôn giáo vì chịu ảnh hưởng từ các tác phẩm tôn giáo thời Phục hưng Italy thế kỷ XV", Barker nhận định.
Người mẫu của Nu assis au collier cũng được Modigliani đưa vào hai tác phẩm khác được sáng tác năm 1917 là Nu au collier (Thiếu nữ khoả thân đeo vòng cổ) và Nu aux yeux clos (Thiếu nữ khoả thân nhắm mắt), hiện được lưu giữ tại Oberlin College (Ohio, Mỹ) và Solomon R. Guggenheim Museum (New York, Mỹ).
Barker tin rằng Modigliani không có ý định tạo ra những tác phẩm dung tục. Dù vậy, ông cho rằng họa sĩ vẫn muốn thách thức công chúng đương thời.
"So với bức Olympia của Édouard Manet, các tác phẩm khỏa thân của Modigliani được trình bày theo cách nghệ sĩ chủ động đối đầu và đặt câu hỏi với những chuẩn mực truyền thống", Barker nói.
Trước khi qua đời vì bệnh lao, Modigliani đã sáng tác hơn 300 bức tranh. Trong số đó, chỉ khoảng 30-35 tác phẩm là tranh khỏa thân.
Theo cố vấn nghệ thuật Megan Fox Kelly, chính sự khan hiếm này cùng phong cách độc đáo của Modigliani đã góp phần duy trì sức hút trên thị trường.
"Những tác phẩm thực sự quan trọng của Modigliani xuất hiện trên thị trường không nhiều. Việc chúng thỉnh thoảng được đưa ra đấu giá có thể khiến mọi người nghĩ rằng cơ hội sở hữu khá phổ biến, nhưng thực tế không phải vậy", Kelly nhận định.
Bà cho biết các nhà sưu tập giàu kinh nghiệm hiểu rất rõ giá trị của sự khan hiếm. Nhu cầu ổn định từ nhóm nhà sưu tập am hiểu tiếp tục thúc đẩy mức giá của Modigliani. Kelly cũng cho rằng thị trường dành cho danh họa này vẫn chưa đạt đỉnh.
Ngoài Joe Lewis, tác phẩm còn sở hữu lý lịch sưu tập đáng chú ý. Năm 1995, vị tỷ phú mua bức tranh với giá 12,4 triệu USD tại Christie's từ bộ sưu tập của luật sư New York Ralph F. Colin và vợ là Georgia Talmey Colin.
Nu assis au collier sẽ xuất hiện tại phiên đấu giá tối 24/6 của Sotheby's. Đây mới là lần thứ ba trong lịch sử tác phẩm khỏa thân quan trọng này được đưa ra đấu giá công khai.
Bộ sưu tập Lewis sẽ được trưng bày tại Sotheby's London ngày 10-23/6. Gồm 48 tác phẩm, bộ sưu tập có tổng giá trị ước tính vượt 200 triệu bảng (268 triệu USD). Đây là mức định giá cao nhất từng được áp dụng cho một bộ sưu tập tư nhân tại các phiên đấu giá ở châu Âu.
Gen Z coi đọc sách là 'gợi cảm'
Thế hệ Z coi việc đọc sách, đặc biệt là sách in, là xu hướng hấp dẫn và gợi cảm, với một số người nổi tiếng như diễn viên Timothée Chalamet, người mẫu Kendall Jenner góp phần lan tỏa văn hóa này. Tại Anh, sách in đạt doanh số cao kỷ lục, 80% thuộc về Gen Z. Họ cũng tích cực tham gia câu lạc bộ sách và yêu thích không gian yên tĩnh của thư viện, nơi lượt ghé thăm tăng mạnh sau đại dịch.
