Mới 30 tuổi đã hết đường tăng lương, lên chức

Khi sự nghiệp lẽ ra bước vào giai đoạn tăng tốc, nhiều nhân sự lại đối mặt tình trạng lương không tăng, chức không lên trong nhiều năm. Ảnh minh họa: Pexels.

Erika Oberhansley đã làm quản lý văn phòng tại một công ty bảo trì hồ bơi ở Garland (Texas, Mỹ) suốt 7 năm. Nhân sự 41 tuổi từng được tăng lương khi lạm phát leo thang, nhưng khoản tăng này không đủ bù chi phí sinh hoạt ngày càng cao.

Khi chồng mất việc trong lĩnh vực phát triển game thực tế ảo, Oberhansley bắt đầu nhìn lại sự nghiệp của mình. Công ty nơi cô làm không đủ khả năng tăng lương, còn quá trình tìm việc văn phòng có thu nhập tốt hơn liên tục nhận về thư từ chối hoặc không được phản hồi.

“Thị trường việc làm thật sự rất tệ”, cô nói với Wall Street Journal.

Để tìm lối ra, Oberhansley đăng ký học chứng chỉ kế toán sổ sách của Intuit. Nhân sự hy vọng chứng chỉ này giúp mình chuyển sang công việc chuyên viên kế toán hoặc nhân viên bookkeeping, thay vì tiếp tục mắc kẹt ở vị trí cũ.

Trường hợp của Oberhansley không phải cá biệt. Theo nghiên cứu mới của Burning Glass Institute và Trường Nghiên cứu Chuyên nghiệp thuộc Đại học New York, khoảng 1/4 lao động chuyên môn tại Mỹ rơi vào tình trạng chững lại giữa sự nghiệp. Họ trải qua ít nhất 5 năm mà không có bước tiến về lương hoặc chức vụ.

Học thêm kỹ năng, lấy chứng chỉ hoặc tìm một hướng đi khác thành cách nhiều người tự tạo lại động lực cho sự nghiệp. Ảnh minh họa: Pexels.

Nghiên cứu theo dõi 1,3 triệu lao động trung niên trong nhiều ngành nghề từ năm 2000. Kết quả cho thấy ngay cả khi thị trường việc làm nhìn chung vẫn có nhiều người đi làm, không ít nhân sự văn phòng vẫn gặp rào cản vô hình đúng vào giai đoạn sự nghiệp lẽ ra phải tăng tốc.

Tình trạng này thường bắt đầu từ những năm đầu đi làm. Nhóm sau này bị chững lại chỉ đạt mức tăng lương trung bình 30% trong 10 năm đầu sự nghiệp. Trong khi đó, nhóm tiếp tục phát triển đạt mức tăng 71%.

Điều này cho thấy thập kỷ đầu tiên sau khi tốt nghiệp có vai trò quan trọng. Đây là giai đoạn người lao động tích lũy kinh nghiệm, kỹ năng và nền tảng để có thể thăng tiến hoặc chuyển sang công việc tốt hơn.

Tuy nhiên, không phải ai cũng mắc kẹt vĩnh viễn. Nghiên cứu cho rằng người lao động có thể giảm nguy cơ chững lại bằng cách học thêm những kỹ năng giúp họ chuyển sang các lĩnh vực liền kề. Ví dụ, một quản lý văn phòng có thể chuyển sang vai trò vận hành doanh nghiệp. Một lập trình viên có thể học thêm phân tích dữ liệu để trở thành nhà khoa học dữ liệu.

Eilenberger có được công việc mới, sau giai đoạn dài không tìm thấy cơ hội thăng tiến ở chỗ cũ. Ảnh: Alyse Young/WSJ.

Erich Eilenberger (43 tuổi) từng làm truyền thông kỹ thuật số tại một trường đại học trong 4 năm mà không có cơ hội thăng tiến. Khi một vị trí cao hơn trong nhóm mở ra, anh đã làm phần việc của vị trí đó trong thời gian tuyển dụng nhưng cuối cùng không được chọn.

Năm 2025, Eilenberger ứng tuyển vào một trường đại học khác. Thay vì chỉ nhấn mạnh kỹ năng viết và truyền thông, anh nói nhiều hơn về kinh nghiệm liên quan đến gây quỹ và các khoản tài trợ lớn. Cách tiếp cận này giúp anh có được công việc mới.

“Thay vì chỉ có một bộ kỹ năng là viết, tôi tự hỏi mình có thể mở rộng phạm vi công việc để đi trước một bước hay không”, nhân sự 43 tuổi nói.

Trong khi đó, Sidi Traore (28 tuổi) làm trong lĩnh vực tuân thủ pháp lý và nghiên cứu tại cơ quan nhà nước tìm thêm lối đi khác ngoài công việc chính. Sau một lần bị sa thải, anh cho rằng công việc “9-5” không còn là con đường chắc chắn để xây dựng tài sản.

Traore lấy giấy phép môi giới bất động sản và tổ chức các buổi mở bán nhà vào cuối tuần. Nhân sự 28 tuổi cho rằng người lao động cần chủ động hơn thay vì chỉ trông chờ vào sự ổn định từ công ty.

"Tại sao không đặt cược vào chính mình? Chúng ta có thể có một công việc 6 chữ số, nhưng nếu không còn là tài sản của công ty, họ vẫn có thể sa thải hôm nay hoặc ngày mai”, anh nói.

Nghiên cứu cho thấy nhóm làm việc trong ngành hành chính công có nguy cơ chững lại cao nhất, với khoảng 30% lao động rơi vào tình trạng này. Một phần nguyên nhân là số lượng vị trí cấp cao trong lĩnh vực này không nhiều.