Trên những bậc đá dẫn lên núi Thái Sơn, một trong những ngọn núi nổi tiếng nhất Trung Quốc, du khách có thể đặt dịch vụ “bạn đồng hành leo núi” với giá vài trăm NDT để cùng đi bộ, xách hành lý và chụp ảnh.
Dịch vụ ngày càng phổ biến này là một phần của “nền kinh tế bầu bạn” đang phát triển tại Trung Quốc. Không chỉ leo núi, người dân còn có thể thuê người cùng chạy bộ, trekking, tham quan hay ăn lẩu, theo Reuters.
Những người cung cấp dịch vụ, phần lớn là sinh viên hoặc người lao động tự do trẻ tuổi, quảng bá trên mạng xã hội với lời hứa mang đến giá trị cảm xúc, những cuộc trò chuyện và sự hỗ trợ thực tế. Điều từng chỉ là trải nghiệm hoặc sự giúp đỡ giữa bạn bè nay dần trở thành dịch vụ có thể đặt lịch và trả phí.
Dù chưa có số liệu chính thức về quy mô của ngành này, các ước tính được truyền thông Trung Quốc dẫn lại cho thấy nền kinh tế bầu bạn có thể đạt giá trị khoảng 50 tỷ NDT (7,4 tỷ USD) vào năm 2025.
 |
| Khách hàng dùng bữa một mình tại nhà hàng trong khu mua sắm ở Bắc Kinh (Trung Quốc). Ảnh: Reuters. |
Xu hướng trên phản ánh những thay đổi lớn trong lối sống đô thị và ngành dịch vụ tại Trung Quốc. Các nhà nghiên cứu và truyền thông nhà nước cho rằng nhu cầu “tiêu dùng cảm xúc” ngày càng tăng khi người trẻ sống và làm việc xa gia đình, phải đối mặt với thời gian làm việc kéo dài và gặp khó khăn trong việc duy trì các mối quan hệ xã hội truyền thống.
Tình trạng thất nghiệp trong giới trẻ cũng góp phần thúc đẩy sự phát triển của các công việc tự do và linh hoạt. Nhiều sinh viên mới tốt nghiệp hoặc người tìm việc chuyển sang làm giao hàng, tài xế công nghệ và các công việc trên nền tảng trực tuyến trong bối cảnh thiếu việc làm ổn định. Số liệu chính thức cho thấy Trung Quốc hiện có hơn 200 triệu người lao động linh hoạt.
Sau khi xuất ngũ vào năm 2022, Chen Wenxin thành lập công ty cung cấp dịch vụ đồng hành leo núi, tập trung tại tỉnh Sơn Đông, miền Đông Trung Quốc. “Tôi vốn là người yêu thích leo núi và có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Tôi nhận thấy nhu cầu đối với dịch vụ đồng hành leo núi ngày càng tăng nên quyết định thử sức”, Chen nói.
Đội ngũ của anh mở rộng từ 10 người lên khoảng 370 người. Theo Chen, công ty thu phí 800 NDT (116 USD) cho một chuyến leo núi Thái Sơn vào ban ngày.
Bà Sami Wong, chuyên gia tâm lý trị liệu và Giám đốc điều hành công ty nghiên cứu 3Drips Psychology, cho rằng sức hút của dịch vụ đồng hành trả phí đến từ cảm giác chắc chắn và khả năng kiểm soát trong môi trường xã hội vốn đòi hỏi nhiều nỗ lực.
Theo bà, việc làm quen và kết nối với người khác cần đầu tư cảm xúc, nhưng kết quả lại rất khó đoán trước, dễ gây lo lắng. Dịch vụ đồng hành trả phí giúp khách hàng tránh được cảm giác bị từ chối. “Khi trả tiền cho dịch vụ này, bạn luôn nhận được một câu trả lời là ‘đồng ý’”, Wong nói.
Tang Junxing (24 tuổi), sinh viên năm 3 tại một trường đại học ở thành phố Quế Lâm, miền Nam Trung Quốc, cho biết kiếm thêm thu nhập bằng công việc đồng hành du lịch. Công việc bắt đầu khi một giảng viên đại học nhờ anh lái xe trong chuyến du lịch kéo dài một tuần.
“Đó là lúc tôi nhận ra mình thực sự có thể kiếm tiền bằng cách đồng hành cùng người khác trong các chuyến đi và lái xe cho họ”, anh nói.
Tang cho biết hiện kiếm được khoảng 3.000-5.000 NDT mỗi tháng từ công việc này. Phần lớn khách hàng của anh là phụ nữ. Nhu cầu cốt lõi của họ là giá trị cảm xúc đến từ một người có thể khiến họ cảm thấy vui vẻ, giúp chuyến đi trở nên dễ dàng hơn.
Gen Z giúp đẩy doanh số của tiểu thuyết lãng mạn
Cách đây một thập kỷ, nhóm đọc tác phẩm lãng mạn nhiều nhất là phụ nữ 35-54 tuổi. Nhưng trong vài năm qua, độ tuổi đã được mở rộng và trẻ hóa xuống thế hệ Gen Z. Sự thành công của các tác phẩm lãng mạn trong việc chinh phục độc giả này còn được thúc đẩy mạnh mẽ bởi những cộng đồng yêu sách trên mạng xã hội.
