Trong những năm gần đây, việc các thương hiệu chi mạnh tay để sở hữu bản quyền IP quốc tế không còn là câu chuyện hiếm. Từ nhân vật hoạt hình, phim ảnh cho đến các biểu tượng văn hóa đại chúng, IP đang dần trở thành công cụ quen thuộc trong chiến lược ra mắt và làm mới sản phẩm.
Dù chi phí bản quyền có thể cao gấp nhiều lần so với một chiến dịch quảng cáo thông thường, nhiều hãng vẫn sẵn sàng đầu tư. Lý do nằm ở việc IP không chỉ mang lại hình ảnh, mà còn mang theo sự chú ý, niềm tin và cảm xúc - những yếu tố ngày càng "khó mua" trong bối cảnh thị trường bão hòa.
Lối tắt để được chú ý và tin tưởng
Intellectual Property (IP), hay "Sở hữu trí tuệ", là quyền pháp lý bảo vệ các sáng tạo trí tuệ, bao gồm sáng chế, nhãn hiệu, bản quyền, thiết kế, bí mật thương mại và các tài sản vô hình khác, theo Viện FMIT.
Trong lĩnh vực tiêu dùng và văn hóa đại chúng, khái niệm này thường được cụ thể hóa thành các nhân vật, phim ảnh, biểu tượng hoặc thương hiệu đã có độ nhận diện toàn cầu, như vũ trụ siêu anh hùng của Marvel, thế giới cổ tích gắn liền với tuổi thơ của Disney hay những biểu tượng quen thuộc trong đời sống thời trang như Hello Kitty.
Những IP này không chỉ tồn tại như một tài sản pháp lý, mà còn mang giá trị văn hóa và cảm xúc sâu rộng, giúp chúng vượt khỏi phạm vi màn ảnh để hiện diện ngày càng nhiều trong các bộ sưu tập quần áo, phụ kiện và trang sức.
 |
| Pandora cho ra mắt bộ sưu tập trang sức lấy cảm hứng từ Iron Man (Người Sắt) của Marvel hồi tháng 8/2025. |
Với các thương hiệu thời trang và trang sức - nơi yếu tố thẩm mỹ và cảm xúc đóng vai trò quyết định, IP mang lại lợi thế đặc biệt. Chỉ cần một chi tiết thiết kế gắn với IP quen thuộc, sản phẩm đã có thể nhanh chóng thu hút ánh nhìn và tạo ra sự tò mò. Người tiêu dùng không cần nhiều thời gian để hiểu sản phẩm đại diện cho điều gì, bởi IP đã làm thay phần “giải thích” đó.
Trong bối cảnh người tiêu dùng trẻ ít trung thành với thương hiệu, quyết định mua hàng thường đến từ cảm xúc tức thời, IP trở thành yếu tố thúc đẩy hiệu quả.
Một món trang sức hay phụ kiện thời trang mang hình ảnh nhân vật quen thuộc thường tạo cảm giác gần gũi và đáng tin hơn, kể cả khi thương hiệu đứng sau còn khá mới. Với nhiều người trẻ, họ có thể chưa nhớ tên thương hiệu, nhưng họ nhớ cảm giác khi nhìn thấy một biểu tượng văn hóa mà mình yêu thích được đưa vào thiết kế.
"Kho truyện" có sẵn cho thương hiệu
Nếu trước đây trang sức và thời trang chủ yếu được định vị bằng chất liệu, kiểu dáng hay tay nghề, ngày nay, câu chuyện phía sau sản phẩm ngày càng trở nên quan trọng. Người tiêu dùng không chỉ mua một chiếc vòng, một đôi bông tai hay một món phụ kiện, mà họ mua ý nghĩa, ký ức và cách món đồ đó phản chiếu cá tính của chính mình.
 |
| Trong ngành thời trang và trang sức, nơi cảm xúc quyết định giá trị, IP giúp thương hiệu tạo ra những sản phẩm không chỉ để đeo, mà để cảm nhận và ghi nhớ. Ảnh: Pinterest. |
IP quốc tế mang theo lợi thế mà không phải thương hiệu nào cũng tự xây dựng được: một thế giới câu chuyện đã được công nhận và chia sẻ rộng rãi.
Mỗi nhân vật, mỗi biểu tượng đều gắn liền với những cảm xúc tập thể, những lát cắt ký ức và phong cách sống cụ thể. Khi được đưa vào thiết kế thời trang hay trang sức, IP giúp sản phẩm vượt khỏi vai trò trang trí, trở thành một vật mang tính biểu đạt cá nhân.
Thay vì phải tạo ra một concept hoàn toàn mới, thương hiệu có thể kể tiếp câu chuyện quen thuộc của IP bằng ngôn ngữ chất liệu, đường nét và thiết kế. Một món trang sức lúc này không chỉ đẹp, mà còn có “tính kể chuyện”, khiến người đeo cảm thấy mình đang mang theo một phần của thế giới mà họ yêu thích.
Chính yếu tố này khiến sản phẩm dễ trở thành món đồ sưu tầm, quà tặng mang giá trị tinh thần, hoặc biểu tượng phong cách cá nhân.
Ở góc độ đó, chi phí bản quyền IP không còn đơn thuần là tiền mua hình ảnh. Đó là khoản đầu tư cho khả năng kể chuyện và kết nối cảm xúc dài hạn với người tiêu dùng. Đặc biệt trong ngành thời trang và trang sức, nơi cảm xúc quyết định giá trị, IP giúp thương hiệu tạo ra những sản phẩm không chỉ để đeo, mà để cảm nhận và ghi nhớ. Người tiêu dùng vì thế sẵn sàng trả giá cao hơn để sở hữu và đồng hành.
Xu hướng thời trang bền vững tăng dần qua các năm
Bắt đầu từ khoảng năm 2014, số lượt tìm kiếm “quần áo giá rẻ” bắt đầu giảm mạnh, trong khi cùng thời điểm này, số lượt tìm kiếm “quần áo bền vững” tăng mạnh. Trong cuốn Thế giới không rác thải, tác giả Ron Gonen cho rằng sự chú ý vào xu hướng phát triển bền vững trong ngành thời trang đang tăng đột phá dưới sự mở đường của những nhà tiên phong trong lĩnh vực thời trang bền vững như Stella McCartney, Eileen Fisher và Yvon Chouinard của Patagonia.
