Đặt cược tranh triệu USD như cá độ bóng đá

Phiên đấu giá bộ sưu tập của cố tỷ phú Leonard A. Lauder tại Sotheby’s từng được nền tảng dự đoán Polymarket đưa vào các giao dịch liên quan đến kết quả đấu giá. Ảnh: Sotheby’s.

Kalshi, nền tảng dự đoán được định giá 22 tỷ USD hồi đầu năm nay, đang tìm cách đưa các bức tranh và thị trường nghệ thuật đến gần hơn với nhóm nhà đầu tư đại chúng. Theo Financial Times, nền tảng này cho phép người dùng bỏ tiền để dự đoán liệu các tác phẩm của Vincent van Gogh, Andy Warhol hay Jean-Michel Basquiat có phá kỷ lục đấu giá trong mùa này hay không.

Ngoài ra, người dùng cũng có thể đặt cược vào khả năng bức Portrait of Gertrud Loew của Gustav Klimt vượt mốc 40 triệu USD trong phiên đấu giá bộ sưu tập Lewis tại Sotheby’s.

Theo Kalshi, các hợp đồng phái sinh giúp nhà đầu tư nhỏ lẻ tiếp cận thị trường nghệ thuật, lĩnh vực vốn chỉ dành cho giới siêu giàu. Khác với cá cược truyền thống, người chơi không đặt tiền với “nhà cái” mà giao dịch trực tiếp với nhau, một bên chọn sự kiện xảy ra, bên còn lại chọn điều ngược lại. Nền tảng thu phí trên mỗi giao dịch được khớp.

Mỗi hợp đồng trên Kalshi có giá 0,01-0,99 USD và nếu thắng sẽ được thanh toán 1 USD. Nói cách khác, mức giá hợp đồng cũng phản ánh xác suất mà thị trường đang nhìn nhận. Ví dụ, nếu hợp đồng Klimt vượt 40 triệu USD có giá 0,47 USD, điều đó đồng nghĩa thị trường cho rằng khả năng này chỉ khoảng 47%.

Tuy nhiên, việc đặt cược vào giá tranh cũng gây tranh cãi vì thị trường nghệ thuật ít minh bạch hơn so với thể thao hay chính trị. Người chơi thông thường khó có đủ dữ liệu để dự đoán, trong khi nhân viên nhà đấu giá, cố vấn nghệ thuật hoặc người trong ngành có thể biết trước tác phẩm nào sắp bán, mức bảo lãnh ra sao hay liệu tác phẩm đã có người mua hay chưa. Điều này tạo ra khoảng cách thông tin lớn giữa người trong cuộc và nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Bảng quảng cáo của Kalshi hiển thị tỷ lệ dự đoán bầu cử thị trưởng New York tại Mỹ. Ảnh: Michael Nagle/Bloomberg.

Các nhà đấu giá lớn như Christie’s, Sotheby’s và Phillips đã mở rộng chính sách nội bộ, hạn chế nhân viên tham gia các hoạt động đầu tư, giao dịch đầu cơ hoặc đặt cược liên quan đến phiên đấu giá. Kalshi cũng cho biết nền tảng này có hệ thống giám sát để phát hiện các giao dịch bất thường về quy mô hoặc thời điểm.

Một rủi ro khác là cách xác định giá trị thắng thua. Trong đấu giá, “giá gõ búa” là mức giá chốt tại phiên, còn “giá sau phí” bao gồm thêm các khoản phí người mua phải trả. Sự khác biệt này từng khiến một số hợp đồng trên Polymarket liên quan đến phiên đấu giá bộ sưu tập Leonard A. Lauder tại Sotheby’s bị tranh cãi, vì kết quả có thể thay đổi tùy theo cách tính giá.

Bên cạnh đó, thị trường nghệ thuật không có tần suất sự kiện dày đặc như thể thao hay chính trị. Các phiên đấu giá lớn thường tập trung theo mùa, chỉ vài lần mỗi năm. Điều này khiến sức hút của các hợp đồng dự đoán về nghệ thuật khó duy trì lâu dài.

Số liệu trên Kalshi cũng cho thấy mảng này vẫn khá nhỏ. Tính đến ngày 1/6, giá trị đặt cược vào hợp đồng liên quan đến bức tranh Klimt đạt khoảng 29.790 USD. Trong khi đó, các hợp đồng về chung kết bóng rổ chuyên nghiệp Mỹ hay ứng viên tổng thống Mỹ đảng Cộng hòa năm 2028 lần lượt đạt 243 triệu USD và 45 triệu USD.

Trước Kalshi, nhiều nỗ lực tài chính hóa nghệ thuật như NFT, chia nhỏ quyền sở hữu tác phẩm hay quỹ đầu tư nghệ thuật đều gặp giới hạn vì thị trường này kém thanh khoản và thiếu minh bạch. Vì vậy, đặt cược vào tranh triệu USD có thể tạo sự tò mò ban đầu, nhưng để trở thành kênh đầu tư đại chúng, thị trường này cần luật chơi rõ ràng, dữ liệu dễ tiếp cận và đủ kiến thức để người chơi không rơi vào thế bất lợi.