|
|
Các quầy hàng đồ ăn trong phố ẩm thực ở Singapore. Ảnh: Namzy/Pexels. |
Trên con phố ở Toa Payoh, Singapore, quầy bán yong tau foo (đậu phụ nhồi) của gia đình Hup Chong chuẩn bị khép lại chặng đường kinh doanh kéo dài hàng chục năm.
Đáng lẽ, quầy hàng rong này chỉ khép lại như bao cuộc chia tay của một quán ăn lâu đời. Nhưng ngay trước giờ đóng cửa, một bài đánh giá gay gắt trên Stomp về giá bán, nguyên liệu và khẩu phần khiến câu chuyện bỗng trở thành tâm điểm tranh cãi, CNA đưa tin.
Theo đó, câu chuyện nhanh chóng vượt ra ngoài chuyện món ăn ngon - dở. Một phía nhìn nhận thực khách đang quá khắt khe với quầy hàng rong vốn mong manh - vốn có những người làm việc nặng nhọc và biên lợi nhuận thấp.
Phía khác cho rằng hàng rong cũng là hoạt động kinh doanh và cần được đánh giá như các mô hình ẩm thực khác. Vấn đề cốt lõi nằm ở ranh giới giữa góp ý để cải thiện và việc biến một trải nghiệm cá nhân thành sự chỉ trích công khai gây tổn thương.
Sở dĩ phản ứng trở nên nhạy cảm vì vị thế đặc biệt của hàng rong tại Singapore. Quầy hàng rong không chỉ bán đồ ăn giá rẻ. Đây là một không gian văn hóa thường nhật, gắn với nhiều thế hệ, được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể. Vì thế, khi lời chê nhắm vào một quán lâu năm, nhiều người không xem đó là chuyện tiêu dùng thông thường mà là sự va chạm vào một biểu tượng cộng đồng.
 |
| Nhiều thế hệ người Singapore lớn lên với thói quen tìm kiếm đồ ăn giá trẻ tại những quầy hàng rong. Ảnh: Ooi Boon Keong/TODAY. |
Tuy nhiên, đặt hàng rong vào vị trí biểu tượng cũng kéo theo một nghịch lý. Người bán hàng rong được kỳ vọng vừa là người kinh doanh tự lo sinh kế, vừa giữ vai trò “bữa ăn bình dân” cho xã hội, giữ giá thấp ngay cả khi chi phí tăng. Mâu thuẫn này khiến mọi lời phê bình dành cho họ luôn nặng hơn so với một nhà hàng thông thường. Trong một hệ sinh thái vốn đã mỏng manh, một bài chê lan rộng dễ bị cảm nhận như đòn đánh vào sinh kế hơn là phản hồi mang tính xây dựng.
Tranh luận cũng không chỉ xoay quanh Hup Chong. Năm 2025, blogger ẩm thực Lucas Neo từng gây phản ứng khi đăng loạt video trên TikTok, đặt nghi vấn về chất lượng của các quán hàng rong được gắn sao Michelin.
Neo nói muốn đưa ra nhận xét thẳng thắn hơn trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao, người tiêu dùng cần thông tin rõ ràng trước khi chi tiền. Câu chuyện này cho thấy sự dịch chuyển trong văn hóa phê bình, từ các bài viết biên tập chuyên nghiệp sang các đánh giá lan truyền nhanh trên nền tảng số.
 |
| Chủ một quầy cơm thập cẩm ở Trung tâm ẩm thực Kukoh 21, Singapore. Ảnh: Ooi Boon Keong/TODAY. |
Ở góc nhìn của người bán, cảm giác rủi ro đến từ việc một trải nghiệm thoáng qua có thể bị đóng dấu vĩnh viễn trên Internet. Jean Lim, đại diện quán mì cá viên Triều Châu Ah Hua, từng chia sẻ một bài đăng thiếu cân nhắc kèm hình ảnh biển hiệu có thể phủi sạch công sức nhiều năm của quán.
Dù vậy, điều này không đồng nghĩa hàng rong nên đứng ngoài mọi phê bình. Thức ăn kém chất lượng vẫn tồn tại, sự cẩu thả đôi khi vẫn xảy ra, phản hồi trung thực có vai trò thúc đẩy cải thiện. Khi giá cả tăng, kỳ vọng của thực khách tăng theo. Nhưng cách phản hồi quyết định hệ quả. Một góp ý trực tiếp, lịch sự tại quầy có thể tạo cơ hội cho người bán giải thích hoặc điều chỉnh. Ngược lại, một bài chê công khai lan truyền mạnh có thể tạo ra sức ép không tương xứng, nhất là với các quầy hàng sống dựa vào lượng khách quen và uy tín tích lũy nhiều năm.
Mạng xã hội khiến ranh giới giữa ý kiến cá nhân và sự phán xét của đám đông trở nên mờ đi. Việc lên tiếng vì thế đi kèm trách nhiệm, nhất là khi đối tượng nhận xét là những người lao động trong ngành có sức chống chịu thấp.
Với hàng rong Singapore, mỗi đánh giá không chỉ là câu chuyện của một bữa ăn, mà có thể tác động trực tiếp đến một quầy hàng và một gia đình phía sau quầy bếp.
Học kỹ năng sống từ những cuốn cẩm nang sinh tồn
Sách “Cẩm nang sinh tồn”, “100 kỹ năng sinh tồn”, “Sống sót” là câu chuyện của những phượt thủ, nhà thám hiểm về cách thoát hiểm và sinh tồn.
