U30 kiếm 6 triệu USD nhờ bán quan tài

Bỏ lại công việc giáo viên đầy áp lực, Lisa Liu bước vào ngành kinh doanh quan tài.

Tại Trung Quốc, cái chết từ lâu được xem là điều kiêng kỵ. Nhiều gia đình né tránh nhắc tới quan tài vì gắn với xui rủi. Nhưng tại Heze (tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc) chính rào cản văn hoá ấy lại mở ra một ngành công nghiệp triệu USD.

Bỏ nghề giáo vì kiệt sức

Theo tạp chí Personage, cô gái Lisa Liu (29 tuổi) từng là giáo viên tại Heze. Áp lực công việc khiến cô kiệt sức, khàn giọng thường xuyên và rồi quyết định nghỉ việc vào tháng 7/2023. Một cuộc phỏng vấn tình cờ đưa Liu tới ngành bán quan tài, chủ yếu phục vụ thị trường châu Âu, đặc biệt là Italy.

Chuyến tham quan nhà máy đầu tiên thay đổi hoàn toàn suy nghĩ của Liu. Cô chứng kiến quy trình sản xuất quan tài từ khâu cắt gỗ, chạm trổ đến lắp ráp. Với công nhân, đây chỉ là những khối gỗ được xử lý tinh xảo; thậm chí, họ còn dùng bình tro cốt trống để đựng đồ lặt vặt trong nhà. Sự bình thản của những người làm nghề giúp Liu dần vượt qua nỗi sợ quan tài “xui xẻo”.

Cái chết có thể là điều cấm kỵ, nhưng với Lisa Liu đây lại là cơ hội đổi đời.

Khác với quan tài Trung Quốc nặng và sẫm màu, mẫu của Italy nhẹ, sáng và thường có họa tiết tôn giáo. Khác biệt lớn khác nằm ở tập tục, tại Trung Quốc, chỉ thi thể được hỏa táng; còn ở Italy, toàn bộ quan tài cũng được đưa vào lò thiêu.

Heze hiện sở hữu tới 3 triệu cây ngô đồng, loại gỗ nhẹ, vân đẹp và dễ bắt lửa, những yếu tố lý tưởng cho thị trường Italy. Nhờ vậy, quan tài Heze được đánh giá cao về chất lượng lẫn giá thành, chỉ 90-150 USD, rẻ hơn rất nhiều so với giá 1.100-2.100 USD của sản phẩm châu Âu.

Nhà máy nơi Liu làm việc xuất khẩu khoảng 40.000 quan tài/năm, mang về doanh thu gần 40 triệu NDT (khoảng 6 triệu USD). Dù đối mặt biến động chính sách EU và chi phí vận chuyển tăng, Liu vẫn tin ngành này sẽ tiếp tục phát triển.

“Con người ra đi mỗi ngày và sớm hay muộn ai cũng cần một chiếc quan tài”, cô chia sẻ. Không chỉ Heze, nhiều làng nghề khác tại Trung Quốc cũng trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng tang lễ toàn cầu.

Tại làng Mibeizhuang (tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc), con đường làng có nhiều cửa hàng bán đồ tang lễ, từ quần áo mai táng, vòng hoa đến túi đựng thi thể. Người dân còn sản xuất giấy tiền sinh thái phân huỷ nhanh và vòng hoa điện tử, bán qua thương mại điện tử tới Đông Nam Á, châu Âu và Mỹ. Một xấp tiền giấy được rao giá 15 USD, trong khi tại Trung Quốc chưa tới 2 USD.

Ngành sản xuất quan tài doanh thu hàng triệu USD

Theo China News Weekly, năm 2020, ngành sản xuất đồ tang lễ của Mibeizhuang đạt giá trị hơn 1 tỷ nhân dân tệ (145 triệu USD). Ở Huian (Phúc Kiến, Trung Quốc), nơi đây nổi tiếng về đá granite, xuất khẩu bia mộ sang Nhật Bản mỗi năm đạt gần 2 tỷ NDT, theo nền tảng công nghệ 36Kr.

Dù xem cái chết là điều nên tránh nhắc đến, đời sống Trung Quốc vẫn gắn chặt với ngành kinh doanh phục vụ cho tang lễ. Sự kiêng kỵ hiện diện trong nhiều thói quen hàng ngày, từ việc né nói chữ “chết” đến tránh dùng số 4. Nhưng theo các nhà xã hội học, thái độ này đang dần thay đổi khi người trẻ bắt đầu tiếp cận chủ đề sinh - tử một cách cởi mở hơn.

Yang Lei, phó giáo sư ngành xã hội học tại Đại học Khoa học & Công nghệ Hoa Trung, cho rằng công chúng đã có “sự dịch chuyển hợp lý”, xem cái chết không còn huyền bí như trước. Minh chứng rõ nhất chính là những trải nghiệm đối diện cái chết ngày càng phổ biến trong giới trẻ.

Trong khi nhiều người Trung Quốc vẫn né tránh chủ đề cái chết, ngành sản xuất quan tài ở Heze lại tăng trưởng mạnh mẽ.

Đầu năm 2023, nữ quản lý truyền thông nổi tiếng Yang Tianzhen tổ chức tang lễ cho chính mình vào ngày sinh nhật, kèm lễ tưởng niệm và chia sẻ cuộc đời. Một KOL tên Xiaogang cũng tổ chức “đám tang” tại Bắc Kinh (Trung Quốc), đặt mình trong quan tài thiết kế như tàu vũ trụ để nhìn lại những thiếu vắng và suýt mất mát trong cuộc sống.

Tại Thượng Hải (Trung Quốc), một trung tâm trải nghiệm cái chết cho phép người tham gia mô phỏng quá trình qua đời, hỏa táng và “tái sinh”. Một công ty dịch vụ tang lễ khác mở Ferryman Café, tại đây khách được mời cà phê miễn phí nếu kể câu chuyện về sự sống và cái chết.

Trên mạng xã hội, các chủ đề như “chụp ảnh cáo phó”, “viết di chúc từ năm 20 tuổi” thu hút hàng triệu lượt thảo luận. Nhiều người trẻ chọn trở thành người làm dịch vụ tang lễ, từ nhà tổ chức, chuyên viên trang điểm cho người đã khuất đến kiến trúc sư thiết kế nghĩa trang.

Theo chuyên gia Luo Yan (Đại học Khoa học & Công nghệ Hoa Trung), sự cởi mở này phản ánh mong muốn tìm kiếm ý nghĩa cuộc đời.

“Khi các ràng buộc gia đình yếu dần trong xã hội hiện đại, con người bắt đầu tự hỏi mình sống để làm gì”, Luo Yan chia sẻ.

Theo giáo sư Yang, cái chết có thể được xem như một phép soi chiếu, giúp con người nhìn lại những giá trị cốt lõi của đời sống. Bà cho rằng các không gian công cộng như thư viện hay bảo tàng hoàn toàn có thể trở thành nơi tổ chức những buổi trò chuyện về chủ đề này, nhằm mở rộng giáo dục về sự sống và cách con người đối diện với nó.