Vượt qua 'cú sốc' đi làm lại sau kỳ nghỉ Tết Dương lịch

Kkhi kỳ nghỉ kết thúc, không ít người phải đối mặt với cảm giác “sốc nhịp” khi quay lại guồng công việc. Ảnh minh họa: Xiaohongshu.

Các cán bộ, công chức và viên chức khu vực nhà nước được hưởng phương án nghỉ Tết Dương lịch 2026 kéo dài 4 ngày (1-4/1).

Phương án hoán đổi ngày làm việc để nghỉ Tết Dương lịch 4 ngày liên tục (1-4/1) được áp dụng cho cán bộ, công chức, viên chức khu vực nhà nước. Doanh nghiệp tư nhân được khuyến khích làm theo nhưng không bắt buộc, do việc hoán đổi làm phát sinh chi phí tiền lương, nhất là khi phải trả 200% lương cho ngày làm bù.

Thực tế, rất ít doanh nghiệp áp dụng, nhất là khi ưu tiên nguồn lực cho kỳ nghỉ Tết Nguyên đán dài ngày. Điều này dẫn đến tình trạng nhiều người đã sớm trở lại nơi làm việc ngay trong sáng 2/1, kết thúc "kỳ nghỉ" Tết Nguyên đán kéo dài một ngày duy nhất.

Trước kỳ nghỉ này, nhiều nhân sự tranh thủ khoảng thời gian để nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng, tạm rời xa áp lực công việc thường nhật hoặc lên kế hoạch du lịch ngắn ngày. Quãng nghỉ được xem là cần thiết, góp phần giúp người lao động cân bằng lại nhịp sống và cải thiện sức khỏe tinh thần sau một năm làm việc căng thẳng.

Tuy nhiên, khi kỳ nghỉ khép lại, không ít người lại rơi vào trạng thái hụt hẫng, uể oải và khó thích nghi khi quay trở lại guồng sinh hoạt quen thuộc. Những ngày đầu đi làm thường đi kèm với hộp thư điện tử đầy ắp, khối lượng công việc tồn đọng và sự thay đổi đột ngột về nhịp sinh hoạt, khiến cả cơ thể lẫn tinh thần chưa kịp “vào guồng”.

'Cú sốc' đi làm lại

Theo Monica Johnson, tiến sĩ tâm lý học và chủ phòng khám Kind Mind Psychology tại New York (Mỹ), kỳ nghỉ thường mang đến cho nhiều người một trạng thái hưng phấn mạnh mẽ, gần như một “cơn nghiện” cảm xúc.

Khi những trải nghiệm mới mẻ và cảm giác tự do kết thúc, người lao động phải quay lại nhịp sống quen thuộc với lịch trình cố định, công việc lặp lại, tắc đường hay những bữa ăn vội. Sự tương phản đột ngột này dễ tạo thành một “cú sốc”, khiến mọi thứ trở nên nhạt nhẽo, trống rỗng và khiến họ tự hỏi: “Rồi sao nữa?”.

Trạng thái này thường được gọi là post-vacation blues (tạm dịch: hụt hẫng sau kỳ nghỉ). Dù không phải là một chẩn đoán y khoa, cảm giác buồn bã, trống rỗng sau một chuyến đi thư giãn hay thậm chí chỉ là kỳ nghỉ ngắn lại phổ biến hơn nhiều người nghĩ, theo Psychology Today.

Quá trình chuyển từ “chế độ nghỉ lễ” sang làm việc nếu không được quản lý tốt có thể khiến người lao động rơi vào trạng thái mệt mỏi, giảm tập trung và dễ kiệt sức. Ảnh minh họa: Pexels.

Cảm giác xuống tinh thần sau kỳ nghỉ càng trở nên rõ rệt khi nhiều người không có đủ ngày nghỉ, khiến mọi kỳ vọng về niềm vui, sự thư giãn và cảm giác sống chậm đều bị dồn vào một chuyến đi duy nhất.

Tin tích cực là trạng thái này thường chỉ kéo dài vài ngày đến khoảng một tuần, khi cơ thể và tinh thần dần thích nghi trở lại với nhịp sinh hoạt cũ. Tuy vậy, giai đoạn chuyển tiếp này vẫn có thể gây ra không ít xáo trộn về tâm lý và hiệu suất làm việc.

Theo Psychology Today, quá trình chuyển từ “chế độ nghỉ lễ” sang làm việc nếu không được chuẩn bị tốt có thể khiến người lao động rơi vào trạng thái căng thẳng, giảm khả năng tập trung và mất động lực. Ngược lại, khi sự trở lại có kế hoạch với nhịp độ hợp lý và kỳ vọng vừa phải sẽ giúp duy trì năng lượng tích cực, cải thiện hiệu suất và tăng cảm giác gắn kết với công việc.

Từ từ 'làm quen' lại công việc

Theo Jenna Ryu, cây viết mảng lifestyle và sức khỏe tinh thần tại SELF Magazine, việc chuẩn bị không gian sống gọn gàng trước khi đi nghỉ có thể giúp quá trình quay trở lại nhẹ nhàng hơn. Một căn nhà ngăn nắp, sạch sẽ giúp giảm cảm giác quá tải ngay khi vừa đặt chân về, thay vì phải đối diện với bát đĩa chất đống, quần áo bừa bộn hay thực phẩm hỏng trong tủ lạnh.

Bên cạnh yếu tố không gian, Psychology Today cho rằng người lao động nên ưu tiên những việc quan trọng và điều chỉnh nhịp độ làm việc hợp lý khi trở lại sau kỳ nghỉ. Thay vì xử lý mọi thứ cùng lúc, hãy xác định các nhiệm vụ thật sự cấp bách, chia email thành từng nhóm để giải quyết dần và chấp nhận rằng không phải yêu cầu nào cũng cần phản hồi ngay. Cách làm này giúp giảm áp lực và ngăn tình trạng kiệt sức trong những ngày đầu quay lại.

Tiếp theo, người lao động nên từ từ khôi phục thói quen làm việc. Sau kỳ nghỉ với nhịp sống chậm hơn, việc quay lại cường độ cao ngay lập tức là điều khó thực hiện. Tuần đầu nên được dành để làm quen lại với lịch trình, đặt ra những mục tiêu nhỏ, dễ đạt và để dành khoảng trống trong kế hoạch mỗi ngày để giảm bớt căng thẳng.

Trong quá trình này, những quãng nghỉ ngắn cũng rất cần thiết. Chỉ vài phút rời khỏi màn hình, đứng dậy đi lại hoặc uống nước có thể giúp cải thiện sự tập trung và giảm mệt mỏi tinh thần.

Sự trở lại có kế hoạch sẽ giúp duy trì năng lượng tích cực, cải thiện hiệu suất và tăng mức độ gắn kết với công việc. Ảnh minh họa: Pexels.

Một gợi ý khác là duy trì những thói quen tích cực hình thành trong kỳ nghỉ. Khi đi chơi, nhiều người ăn uống lành mạnh hơn, vận động nhiều hơn hoặc ngủ đủ giấc, nhưng thường bỏ ngay khi quay lại công việc. Giữ lại những thói quen này, như đi bộ vào giờ trưa hoặc ưu tiên ngủ đủ giấc, sẽ giúp kéo dài cảm giác dễ chịu sau kỳ nghỉ.

Ngoài ra, kết nối lại với đồng nghiệp cũng giúp tinh thần ổn định hơn. Những cuộc trò chuyện ngắn, chia sẻ về hành trình du lịch hay kỳ nghỉ giúp tạo không khí thân thiện và giúp người lao động cảm thấy được hỗ trợ khi bắt đầu lại công việc.

Health.com nhấn mạnh rằng cảm giác uể oải, buồn bã sau kỳ nghỉ là phổ biến, nhưng nếu tình trạng kéo dài hơn khoảng 2 tuần hoặc ảnh hưởng tới khả năng sinh hoạt, công việc, học tập hay các mối quan hệ, có thể người lao động đang gặp nhiều vấn đề hơn là post-holiday blues tạm thời, và đây là lúc nên xem xét nhờ chuyên gia sức khỏe tinh thần hoặc bác sĩ để đánh giá chi tiết hơn.